ਸਮਾਨਕਾਲਕਰਣਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਂਪਾਦਯਨ੍ਨਪਿ
ਉਹ ਸਮਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਮਾਪ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਚੋਪਕਾਰੈਰ੍ਯਸ੍ਤਨੁਭਿਃ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਭਿਃ
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋਨਿਰਗ੍ਨੇਰਪਾਂ ਭੂਮੇ ਰਵੇਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਸ਼੍ਚਯਃ
ਉਹ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਵਾਯੁਰਨੁਵਤ੍ਸਰਃ
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਅਨੁਵਤਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਲੋਕਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ऋषਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਹਾਦੇਵੋ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਵੇਸ਼ੇਨ ਭੂਤਾਨਾਮਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਸਂਭਵਃ
ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਭਗਵਾਞ੍ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ
ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆਏ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਸਰ੍ਵਥਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰਭੀਜ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵਨਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮੁਖੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਮ੍ਯਗਿष੍ਟਫਲਾਰ੍ਥਿਭਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਯਗ ਦੇ ਸਹੀ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਇਜ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤ੍ਰਯੰਬਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਾ ਨਾਮਤਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਯੋਨਯਸ੍ਤਾ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ
ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਯੰਬਕਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸਾਧਨਃ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਕਪਾਲਃ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਸਾਧਨ, ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪੂੜੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਖੋਪੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਂ ਹਿ ਯੁਗਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯੁਗ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸੈਕਃ षਟ੍ਕੋ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ऽਥ ਮਧ੍ਵਾਦਿऋਤੁਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਫਿਰ, ਛੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਧੂ ਆਦਿ ਰਿਤੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਦੀਵੇਗ ਇਵਾਸਕ੍ਤਃ ਕਾਲੋ ਧਾਵਤਿ ਸਂਹਰਨ੍
ਕਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ੍ਵਾਤ੍ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪੌਤ੍ਰਮਨਨ੍ਤਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਮਹਤੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪਤਃ
ਸਭ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ऋषਯੋ ਮਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਯੋਜਨਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੂ ਵੀ, ਸਭ ਦੇ ਮਕਸਦ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯ ਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਯੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਤ੍ਤਨਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਈ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇਂऽਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤਥਾ
ਸਵਾਇੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਵੀ।
ਪ੍ਰਜਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਤਪੋਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰਿਯਂ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਕਰ੍ਦਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾ ਪਤੇਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਕੁੜੀ ਕਰਦਮ ਜੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।
ਤਯੋਰ੍ਵੈ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮਾ ਦਸ਼
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਬਹਾਦਰ ਭਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ਹਵ੍ਯਃ ਸਵਨਃ ਸਭ੍ਰ ਏਵ ਚ
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਮਾਨ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਹਵ੍ਯ, ਸਵਨ ਅਤੇ ਸਾਭ੍ਰਾ ਵੀ।