ਵ੍ਯਭ੍ਰਮਨ੍ਸਮਰੇ ਘੋਰੇ ਵਿषਘ੍ਨਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਬਭ੍ਰਵਃ
ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਸੁਨਹਿਰੀ-ਭੂਰੇ ਨਕੁਲ, ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ।
ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਾ ਨਕੁਲਾ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਵਦਨਾ ਵ੍ਯਦਸ਼ਨ੍ਨਹੀਨ੍
ਨਕੁਲ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜਿਹੜੇ, ਬੇਹਿਸਾਬ ਕੱਟਦੇ ਰਹੇ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਨ੍ਤਨਿਪਾਤੇਨ ਖਣ੍ਡਯਾਮਾਸ ਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਿਹਨ੍ਤੋ ਨਕੁਲਾ ਜਿਹ੍ਵਾਪਲ੍ਲਵੈਃ ਪੁਪ੍ਲੁਵੁਰ੍ਮृਧੇ
ਨਕੁਲ ਆਪਣੀਆਂ ਨਰਮ ਜੀਭਾਂ ਨਾਲ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਉੱਠ ਕੇ ਕੁਦ ਪਏ।
ਮੁਹੁਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਤੈਰ੍ਭੋਗੈਃ ਪਨ੍ਨਗਾਨਾਂ ਵ੍ਯਚੇष੍ਟਤ
ਸੱਪ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਲਟਦੇ ਰਹੇ।
ਫਣਾਭਰਸਮੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਮਣਯੋ ਵ੍ਯਰੁਚਨ੍ਰਣੇ
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫਣਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋਏ ਮਣਕੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ।
ਫਣਯਸ੍ਤਨ੍ਮਹਾਦ੍ਰੋਹਵਹ੍ਵਿਜ੍ਵਾਲਾ ਇਵਾਬਭੁਃ
ਫਣ, ਵੱਡੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਮਾਯਾਮਯੇ ਸਰ੍ਪਜਾਲੇ ਸਰ੍ਪਿਣੀ ਕੋਪਮਾਦਧੇ
ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਜਾਲ ਵਿਚ, ਸੱਪਣੀ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗਾਰੁਡਾਸ੍ਤ੍ਰਮਤਿਕ੍ਰੂਰਂ ਸਮਾਧਤ੍ਤ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖੇ
ਉਸ ਨੇ ਨਕੁਲ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਗਾਰੁੜ-ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਣੀਦੇਹਂ ਸਰ੍ਪਮਾਯਾਂ ਵ੍ਯਸ਼ੋषਯਤ੍
ਗਾਰੁੜ-ਅਸਤਰ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਚਮੂਵਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਫੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਸਾ ਸਰ੍ਪਿਣੀ ਕਥਾਸ਼ੇषਂ ਨੀਤਾ ਨਕੁਲਵੀਰ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਸੱਪਣੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੁਕ ਗਈ, ਨਕੁਲ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਏਕੋਦ੍ਯਮੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌਘੈਰ੍ਨਕੁਲੀਂ ਤਾਮਵਾਕਿਰਨ੍
ਇਕ-ਮੱਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਕੁਲ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਲਘੁਹਸ੍ਤਤਯਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਚਕ੍ਰੇ ਵੈ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍षਿਣੀ
ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਵਜ੍ਰਸਾਰਮਯੈਰ੍ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਵ੍ਯਦਸ਼ਨ੍ਮਰ੍ਮ ਸੀਮਸੁ
ਉਸ ਨੇ ਵਜਰ-ਸਮਾਨ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ।
ਉਦਗ੍ਰਦਂਸ਼ਨਕੁਲੈਰ੍ਨਕੁਲੈਰਾਕੁਲੀਕृਤਾਃ
ਤਿੱਖੀ ਕਟਾਈ ਕਰਦੇ ਨਕੁਲਾਂ ਨੇ ਨਕੁਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਦ੍ਵਿषਾਂ ਸੈਨ੍ਯ ਸਕੁਲਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਕ੍ਰੁਧਃ
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ, ਨਕੁਲਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਹੋਈ ਫੈਲ ਗਈ।
ਪृष੍ਠਤੋ ਪ੍ਯਦਸ਼ਨ੍ਕੇਚਿਦਾ ਗਤ੍ਯ ਵ੍ਯਾਕृਤਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਕੁਝ ਨਕੁਲ ਪਿੱਛੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤ ਸਾਫ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਕੁਲੈਰਭਿਭੂਤਾਸ੍ਤੇ ਨ੍ਯਪਤਨ੍ਨਮਰਦ੍ਰੁਹਃ
ਨੇਵਲੇਆਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਮਰ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਭੋਗਿਭੋਗਾਨਿ ਵਾਕृष੍ਯ ਵ੍ਯਦਸ਼ਨ੍ਰਸਨਾਤਲਮ੍
ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਭ 'ਤੇ ਡੰਸ ਲਾਇਆ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਾ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿਸ੍ਮ ਨਾਨਾਰਨ੍ਧ੍ਰਾਣਿ ਬਭ੍ਰਵਃ
ਭੂਰੇ ਸੱਪ ਸੁੱਖਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਏ।
ਨਿਜਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਦੀਨਾਨਿ ਕਰਙ੍ਕਃ ਕੋਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਕਰੰਕਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲੇ ਹਾਰਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਚ ਚਮੂਨਾਥਾ ਲਘੁਹਸ੍ਤਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਪਾਹੀ ਮੁਖੀ, ਤੇਜ਼ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਵੀ—
ਬਭ੍ਰੂਣਾਂ ਦਨ੍ਤਕੋਟੀषੁ ਕਠੋਰਘਟ੍ਟਨਂ ਵ੍ਯਧੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੂਰੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਖਤ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
ਪਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਚਮੂਨਾਥਵਿਸृष੍ਟੈਰੇਕਹੇਲਯਾ
ਉਹ ਪੰਜ ਸਪਾਹੀ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਭੂਰੇ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਕ ਹੀ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ—
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਗਾਤ੍ਰਾ ਨਕੁਲਾ ਨਕੁਲੀਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍
ਜਖਮੀ ਨੇਵਲੇਆਂ ਨੇ ਨੇਵਲੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਨਕੁਲਾਨਾਂ ਪਰਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਰੋषਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਨੇਵਲੇਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਨਾਲ, ਨੇਵਲੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ।
ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਪਰੀਤਾਗ੍ਰਂ ਸਂਦਧੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਸੀ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਗਾ ਵਜ੍ਰਲੋਮਾਨੋ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਮਹਾਜਵਾ
ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ, ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਵਾਲ, ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼—
ਵਜ੍ਰਾਕਾਰੈਰ੍ਨਸ਼ੈਸ੍ਤੂਰ੍ਣ ਦਾਰਯਨ੍ਤੋ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਾੜਦੇ ਗਏ।