ਸਂਧ੍ਯਾਨੁਰਕ੍ਤਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਮਣ੍ਡਲੀਸੁਂਦਰਾਨਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਠੰਡੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ, ਜੋ ਸਾਂਝ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਵਾਕਿਰਚ੍ਛਰਾਸਾਰੈਃ ਕੁਰਣ੍ਡਂ ਤੁਰਗਾਨਨਾ
ਘੋੜੇ-ਮੁਖੀ ਨੇ ਕੁਰੰਡਾ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਵ੍ਯਾਨਸ਼ਿਰੇ ਰੁਕ੍ਮਪੁਙ੍ਖਾਃ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨੁਕਲੇ ਤੀਰ ਦੱਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।
ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਨਿष੍ਠ੍ਯੂਤੈਰਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾ ਮਵਾਕਿਰਤ੍
ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕੀਤੀ।
ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾਤੁਰਙ੍ਗੋ ऽਪਿ ਮਰ੍ਦਯਾਮਾਸ ਦਾਨਵਾਨ੍
ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੁਰੰਗਾ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਅਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਨ੍ਨਨੇਕਾਨਿ ਤਸ੍ਯਾਨੀਤਾਨਿ ਵੈਰਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਜਂ ਪਾਸ਼ਾਯੁਧਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮੁਮੋਚ ਜ੍ਵਲਿਤਾਕृਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਵਿਆ ਪਾਸਾ-ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ।
ਸਮਸ੍ਤਮਪਿ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵ੍ਯਮੂਰ੍ਛਯਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੈਨਿਕ ਦਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰੇਣੈਕੇਨ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਸ੍ਯਾ ਮਣਿਧਨੁਰ੍ਗੁਣਮ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਮਣੀ ਜੜੀ ਧਨੁ ਦੀ ਤੰਦ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਅਙ੍ਕੁਸ਼ਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਮਾਰਿਆ।
ਕੁਰਣ੍ਡੋ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਵਜ੍ਰਰੁਗ੍ਣ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਕੁਰੰਡਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਡਿੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁੱਖ।
ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਪਾਸ਼ਨਿष੍ਯਨ੍ਦਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾਃ
ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੈਨਿਕ ਦਲ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਹਤਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਪਲਾਯਨ੍ਤ ਵੈ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਜੋ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਪਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਕਨਾਥੋ ऽਪਿ ਨਿਸ਼ਸ਼੍ਵਾਸ ਭੁਜਙ੍ਗਵਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੂਨਯਕ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਵੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੰਝੀ ਭਰਿਆ।
ਕੁਟਿਲਾਕ੍ਸ਼ਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਚੇ ਪੁਨਰੇਵ ਯੁਯੁਤ੍ਸਯਾ
ਕੁਟਿਲਾਕਸ਼ ਨੇ ਫਿਰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਚ੍ਚ ਨੋ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਦੇਤਤ੍ਕष੍ਟਮਾਗਤਮ੍
ਜੋ ਸਾਡੀ ਚਿਤ ਵਿਚ ਡਰ ਸੀ, ਓਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁਣ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
ਦੁष੍ਟਦਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ऽਯਂ ਮਾਯਾਵਿਨ੍ਯਾ ਮਹਤ੍ਤਰਃ
ਇਹ ਦੁਰਦਾਸੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਲਾਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਠੱਗੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤਮਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯ ਰਣਾਙ੍ਗਣੇ
ਸੈਂਕੜਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਭੇਜੋ।
ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਵਿਜੇष੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਵਿਦਗ੍ਧਵਿਲਾਸਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਚਲਾਕ ਤੇ ਮਨਮੌਜੀ ਔਰਤ ਤੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ 'ਚ ਹਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੁਟਿਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਰਙ੍ਕਾਦੀਨਾਜੁਹਾਵ ਚਮੂਪਤੀਨ੍
ਕੁਟਿਲਾਕਸ਼ ਨੇ ਕਰੰਕਾ ਆਦਿ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਵਿष੍ਣਵ ਇਵ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਯਯੁਃ ਪੁਰਾਤ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦਿਗ੍ਗਜਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਕਰ੍ਣਾ ਜੁਘੂਰ੍ਣਿਰੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਫਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਉਤ੍ਤਰਙ੍ਗਤੁਰਙ੍ਗਾਦਿ ਬਭੌ ਮਤ੍ਤਮਤਙ੍ਗਜਮ੍
ਉੱਤਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਘੋੜੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬृਂਹਮਾਣਗਜਂ ਗਰ੍ਜਦ੍ਰਥਯਕ੍ਰਂ ਚਚਾਲ ਤਤ੍
ਫੂਲਦੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ, ਗੱਜਦੇ ਰਥ ਤੇ ਯਕ, ਉਹ ਥਾਂ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬਭੂਵੇ ਤੁਹਿਨਾਸਾਰਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨੇਵ ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ
ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਢੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛਬ੍ਦਮਯਂ ਚੈਵ ਨਿਃਸਾਣਕਠਿਨਸ੍ਵਨੈਃ
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਹੀ ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਸੀ।
ਇਯਤ੍ਤਯਾਤਃ ਸੇਨਾਯਾਃ ਸਂਖ੍ਯਾਪਿ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾ
ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਲਾਈ ਗਈ।
ਪ੍ਰਚੇਲੁਰ੍ਧੂਲਿਕਾਜਾਲੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਇਵ ਮਹੋਦਧੌ
ਉਹ ਧੂੜ ਦੀ ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚ ਤਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਿਤ੍ਰੇਸੁਰਮਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਭਙ੍ਗਸ਼ਙ੍ਕਯਾ
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸਰ੍ਪਿਣੀਂ ਨਾਮ ਸਮਰੇ ਮਾਯਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਹੀਯਸੀਮ੍
ਜੰਗ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰਪਿਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।