ਸ਼ਙ੍ਕਤੇ ਖਲੁ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ, ਜਿੰਨਾ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਭਣ੍ਡਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵੀਵृਧਤ੍
ਭੰਡਾ ਦੈਤ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।
ਇਦਮਾਹ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਮਗ੍ਰਜਨ੍ਮਾਨਮੁਦ੍ਧਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਭਰਾ ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਨ ਤੁ ਤੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨੀਤਿਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਾ ਕਹੋ ਕਿ ਉਹ ਸਚਾਈ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਚਾਰੇਣ ਚੇਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸਮੂਲਮਵਕृਨ੍ਤਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੜ੍ਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਬਲਾਬਲਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਜਯਸਂਸਿਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਕਾਰਵਾਂਸ਼੍ਚ ਗੁਪ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿषੁ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਵਿਜਯਂ ਲਭਤੇ ਰਾਜਾ ਜਾਲ੍ਮੋ ਮਕ੍ਸ਼ੁ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਤੁ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਸ਼ੇषਾਜ੍ਜਯਦਾਯਕਮ੍
ਪਰ ਜੇ ਕੰਮ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਜ੍ਞਾ ਵੈਰਿਣਾਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਾ ਆਕਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਕਤ ਹਰ ਥਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤੇਨ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਹਤਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵ ਨੇ ਹੀਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਸ਼ੁਂਭੌ ਮਹਿषਂ ਵ੍ਯਾਪਾਦਿਤਵਤੀ ਰਣੇ
ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਤੋ ਵਦਾਮਿਨਾਵਜ੍ਞਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹਲਕਾ ਨਾ ਆਖੋ।
ਸ਼ਕ੍ਤੇਰਾਧਾਰਤਾਂ ਪ੍ਰਪ੍ਤੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਨ ਨੋ ਭਯਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਤਰ੍ਹਿ ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਰਾਸ਼ਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਯਤਾਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਮਾੜੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਤੂੰ ਸਮਝ।
ਕਿਂਬਲਾ ਕਿਂਸਹਾਯਾ ਵਾ ਦੇਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਖੋ: ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਕੌਣ ਹਨ?
ਅਸ੍ਮਦ੍ਬਲੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯਧਿਪਾਃ ਸ਼ਤਮ੍
ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਹਨ, ਤੇ ਸੌ ਜਥਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਅਰੇ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰ ਕਿਂਵृਥਾ ਸ਼ਙ੍ਕਸੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਹੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਸ਼ੱਕ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਗ੍ਰੇ ਸਮੁਦਿਤਾ ਕਾਚਿਲ੍ਲਲਿਤਾਨਾਮਧਾਰਿਣੀ
ਸਮ੍ਹੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਹ ਖੜੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ।
ਨ ਸ੍ਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਚ ਵੀਰ੍ਯਂ ਵਾ ਨ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਵਾ ਗਤਿਃ
ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਨਾ ਹੀਰਾਪਣ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਲਾਕੀ।
ਤਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨਾਵਿਦ੍ਯਮਾਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਦਮ੍ਬਕਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਿਰਥਕ ਹੈ।
ਅਥ ਵਾ ਭਵ ਦੁਕ੍ਤੇਨ ਨ੍ਯਾਯੇਨਾਸ੍ਤੁ ਮਹਦ੍ਬਲਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਲ੍ਲਙ੍ਘਿਮਹਿਮਾ ਭਣ੍ਡਃ ਕੇਨ ਵਿਜੀਯਤੇ
ਭੰਡਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਵਸਿਤੁਂ ਚਾਪਿ ਪਟਵੋ ਨ ਕਦਾਚਨ ਨਾਕਿਨਃ
ਚਤੁਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।
ਕੇਚਿਦ੍ਦਿਗਨ੍ਤਕੋਣੇषੁ ਕੇਚਿਤ੍ਕੁਞ੍ਜੇषੁਭੂਭृਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ 'ਚ ਹਨ, ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ।
ਭ੍ਰष੍ਟਾਧਿਕਾਰਾਃ ਪਸ਼ਵਸ਼੍ਛਨ੍ਨਵੇषਾਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਕ ਛਿਨ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਲੁਕਵੇਲੇ ਰੂਪ 'ਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਅਬਲਾ ਨ ਚਿਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤੇਨੈषਾ ਦਰ੍ਪਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਭਰੇ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾਸ਼ਮਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਮਹੋਰਗਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਅਨ੍ਯੇ ਵਾ ਹਰਿਤਾਂ ਨਾਥਾਸ੍ਤਾਨ੍ਸਂਪੇष੍ਟੁਮਹਂ ਪਟੁਃ
ਜਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਕਾਬਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।