ਤਾਮਨ੍ਵਗਾ ਯਯੁਃ ਕੋਟਿਸਂਖ੍ਯਾਕਾਃ ਕੁਞ੍ਜਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੋਟੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਬੇਅੰਤ ਹਾਥੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਅਤਿਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾਚਲਤ੍ਪੁਰਃ
ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵਧੇ।
ਵ੍ਯਚਰਤ੍ਖੁਰਕੁਦ੍ਦਾਲਵਿਦਾਰਿਤਮਹੀਤਲਮ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਰਾਂ ਤੇ ਕੂਹਲੀਆਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਚਿਰ ਗਈ ਸੀ।
ਟਙ੍ਕਣਾਃ ਪਰ੍ਵਤੀਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਰਸੀਕਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਉਥੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਫ਼ਾਰਸ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਨ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਯਾਵਨੋਦ੍ਭੂਤਾ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਥ ਯੇ ਹਯਾਃ
ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਗਾਂਧਰਵ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਨ।
ਵਿਨੀਤਾਃ ਸਾਧੁਵੋਢਾਰੋ ਵੇਗਿਨਃ ਸ੍ਥਿਰਚੇਤਸਃ
ਉਹ ਘੋੜੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਏ ਹੋਏ, ਉੱਚੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਠੀਕ ਸਨ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਾ ਜਿਤਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਥਕਾਵਟ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਪਞ੍ਚਧਾਰਾਸੁ ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਢ੍ਯਾ ਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਚਾਲਾਂ ਤੇ ਛੇ ਤੇਜ਼ੀਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਉੱਡਣ-ਕੁਦਣ 'ਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਸਨ।
ਦੇਵਪਦ੍ਮਂ ਦੇਵਮਣਿਂ ਦੇਵਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਮੇਵ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵ-ਕਮਲ, ਦੇਵ-ਮਣੀ ਤੇ ਦੇਵ-ਸਵਸਤਿਕਾ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਹਨ੍ਤੋ ਵਾਤਜਵਨਾ ਵਾਜਿਨਸ੍ਤਾਂ ਸਮਨ੍ਵਯੁਃ
ਉਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਵਰ੍ष੍ਮਾਣਂ ਕਵਿਕਾਵਿਲਸਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਕਦ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥੂਲਵਾਲਧਿਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਮਾਣਪਯੋਧਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਮਾਰਦੀ ਪੂੰਛ ਹਲਦੀ ਹੋਈ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੰਞਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਦਯਨ੍ਤਮਿਵੋਚ੍ਚਣ੍ਡੈਃ ਖੁਰਨਿष੍ਠੁਰਕੁਟ੍ਟਨੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤੇ ਕਰੜੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ।
ਘੋषਮਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮੁਹੁਃ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਿਤਗਤਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਦੀ ਲੜੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਈ।
ਭਾਣ੍ਡੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਘਰ੍ਘਰੀਜਾਲਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਨਮੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਘੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਸਮਾਰੂਢਾ ਹਯਂ ਯਯੌ
ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ।
ਹਯਵਲ੍ਗਾਂ ਚ ਦਧਤੀ ਬਹੁਵਿਕ੍ਰਮਸ਼ੋਭਿਨੀ
ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜ ਕੇ, ਕਈ ਵਿਰਲੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਞ੍ਚਚਾਲ ਹਯਾਰੂਢਾ ਨਰ੍ਤਯਨ੍ਤੀਵ ਵਾਜਿਨਮ੍
ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਐਸਾ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਨਚਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਉਦ੍ਦਣ੍ਡਸਿਨ੍ਧੁਨਿਸ੍ਵਾਨਸ਼੍ਚਕਾਰ ਬਧਿਰਂ ਜਗਤ੍
ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹਿਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨ੍ਯੁਦ੍ਧਤਭੁਜਾਸ਼੍ਮਾਨਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਉੱਚੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਖਡ੍ਗਂ ਫਲਕਮਾਦਾਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੁਸ਼੍ਚਣ੍ਡਸਕ੍ਤਯਃ
ਉਹ ਜੰਗੀ ਸੂਰਮੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਢਾਲਾਂ ਫੜ ਕੇ ਜੰਗ ਵੱਲ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵੇਤ੍ਰਿਣ੍ਯੋ ਵ੍ਯੁਚ੍ਛਲਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਰਾਹ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸਿਹਾਙ੍ਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬਿਭ੍ਰਾਣਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਵ੍ਯਚਲਨ੍ਪੁਰਾ
ਕੁਝ ਯੋਧੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਕਰਾਃ ਪ੍ਰਚਲਿਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦਾਦਦੁਃ
ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਭਾਲੇ ਫੜ ਕੇ ਜੰਗ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਇਆ।
ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਗਗਨਮਾਰੇਜੇ ਨਿਃਸਂਖ੍ਯਾਸ਼ਸ਼ਿਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਅਣਗਿਣਤ ਛਤਰ, ਚੰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾ ਗਏ।
ਤਿਮਿਰਂ ਨੁਨੁਦੇ ਭੂਯਸ੍ਤਤ੍ਕਾਣ੍ਡਮਣਿਰੋਚਿषਾ
ਉਹਨਾਂ ਮਣੀਦਾਰ ਛਤਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਲਵृਨ੍ਤਾਃ ਸ਼ਤਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰੋਡਮੁਖ੍ਯਾ ਬਲੇ ऽਚਲਨ੍
ਸੈਂਕੜੇ ਤਾਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੱਖੇ, ਮੁੱਖੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਸਨ।
ਜ੍ਵਲਤ੍ਕੇਸ਼ਾਪਿਸ਼ਙ੍ਗਾਭਾਸ੍ਤਡਿਦ੍ਭਾਸੁਰਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਚੇਲੁਰ੍ਦਣ੍ਡਨਾਥਾਯਾਸ੍ਸੇਨਾ ਨਾਸੀਰਧਾਵਿਤਾਃ
ਦੰਡਨਾਥਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਤਤ੍ਸਮਾਨਾਯੁਧਕਰਾਸ੍ਤਤ੍ਸਮਾਨਸ੍ਵਵਾਹਨਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਨ।