ਸਰ੍ਵਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਵੇषਾਢ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਮਣ੍ਡਿਤਾ
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੁਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋ ऽਨ੍ਵਧਾਵਦਥੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਥਾਵਵਾਙ੍ਮੁਖੀ ਤੂष੍ਣੀਂ ਲਜ੍ਜਾਸੂਯਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਖੜੀ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੱਜਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਦ੍ਧੂਯੋਦ੍ਧੂਯ ਸਾਪ੍ਯੇਵਂ ਧਾਵਤਿ ਸ੍ਮ ਸੁਦੂਰਤਃ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝਟਕਦੀ ਹੋਈ, ਦੂਰ ਦੌੜ ਗਈ।
ਆਸ਼੍ਰ੍ਲਿष੍ਟਂ ਚਾਤਿਵੇਗੇਨ ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੀਜ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਅਨੇਕਕੋਟਿਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਗਰ੍ਵਨਿਰ੍ਵਾਪਣਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਰਜਤਸ੍ਵਰ੍ਮਵਰ੍ਣਾਭੂਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮਰ੍ਦਨ
ਉਹ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ-ਨਾਸਕ ਦੀ ਛਾਪ ਸੀ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਃ ਸ ਗਿਰੀਸ਼ੋ ऽਪਿ ਗਿਰਿਂ ਗੌਰੀਸਖੋ ਯਯੌ
ਗਿਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੀ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਨ੍ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਦਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਮੈਵ ਤ੍ਦृਦਯੇਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾਨ੍ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਪਟੁਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰਜ੍ਞਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਸੇਨ ਸਸਰ੍ਜ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਖ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਵਿਆਕਤੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇਕ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਧੂਮਿਨੀਨਾਮਧੇਯਾਂ ਚ ਭਗਿਨੀਂ ਭਣ੍ਡਦਾਨਵਃ
ਭੰਡ ਦੈਤ ਨੇ ਧੂਮਿਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਖਣ੍ਡਯਾਮਾਸ ਸ਼ੌਰ੍ਯਵੀਰ੍ਯਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੌਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਭਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਲਾਯਨਪਰਾਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਧਾਮ੍ਨਿ ਸਦਾਵਸਨ੍
ਜੋ ਭੱਜਣ ਦੀ ਨੀਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸ਼੍ਵਸਿਤੁਂ ਚਾਪਿ ਪਟਵੋ ਨਾਭਵਨ੍ਨਾਕਿਨਾਂ ਗਣਾਃ
ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ਦਿਗਨ੍ਤਕੋਣੇषੁ ਕੇਚਿਤ੍ਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਭੂਭृਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਭ੍ਰष੍ਟਾਧਿਕਾਰਾ ऋਭਵੋ ਵਿਚੇਰੁਸ਼੍ਛਨ੍ਨਵੇषਕਾਃ
ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ ਰਿਭੂ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਮਤ੍ਵਾ ਤृਣਾਯਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਭਣ੍ਡਃ ਸ਼ਸ਼ਾਸਹ
ਭੰਡ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਤृਤੀਯਮੁਦਭੂਦ੍ਰੂਪਂ ਮਹਾਯਾਗਾਨਲਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਤੋਂ ਤੀਜਾ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਪਾਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਧਨੁਰ੍ਵਾਣਪਰਿष੍ਕृਤਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਮ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ, ਅੰਕੁਸ਼, ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਜਘਾਨ ਭਣ੍ਡਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੰਡਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਕਥਂ ਬਭਞ੍ਜ ਤਂ ਸਂਖ੍ਯੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਿਆ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਪੁਰਾ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਸੁਰ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨੋ ਮੁਨਿਭਿਰਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਗੁਣਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਹ ਮੁਨੀ ਜਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣ ਦੁਵੈਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਸਾਪਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮਾ ਰਾਧ੍ਯ ਚਿਰਕਾਲਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਮਹਾਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਯੋਗੇਨ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾਸੀਦ੍ਧਿਮਭੂਭृਤਃ
ਯੋਗ ਦੇ ਜਰੀਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਚਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਕ੍ਤਾਃ ਸਮਾਹੂਯ ਮਦਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਦਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਸੁਚਿਰਂ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਵਰੇਣ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਵਰਦਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਆਇਆ।