ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਸ੍ਥਾਨਿਨੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਤੁ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਮਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਤਾਤ੍ਤੁ ऋਤਵੋ ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਜ੍ਞਿਰੇ ऋਤਵਸ੍ਤਤਃ
ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਸਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਸਮ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਪਦਾਂ ਚਤੁष੍ਪਦਾਂ ਚੈਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸਰ੍ਵਤਾਮਪਿ
ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ—
ऋਤੁਤ੍ਵਮਾਰ੍ਤਵਤ੍ਵਂ ਚ ਪਿਤृਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍
ਮੌਸਮ ਦਾ ਹੋਣਾ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਹੀ ਹਾਲਤ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਯਦृਤੁਕਾਲਾਦ੍ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਿਹ ਤ੍ਵੇਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਲਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹ ਪ੍ਰਸਂਗਮਾਤ੍
ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਧਾਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵੇ ਕਨ੍ਯੇ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤੇ
ਸਵਧਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਤੇ ਉਭੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨ੍ਯੌ ਯੋਗਿਨ੍ਯੌ ਚੈਵ ਤੇ ਉਭੇ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਸਨ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਮੇਨਾ ਤੁ ਮਾਨਸੀ
ਜੋ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਨਾ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ।
ਮੇਰੋਸ੍ਤਾਂ ਧਾਰਣੀਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਾ ਸृਜਨ੍ ਘੁਭਾਮ੍
ਮੇਰੂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਕ ਜੀਵਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਮੇਨਾ ਪਤ੍ਨੀ ਹਿਮਵਤੇ ਦਦੁਃ
ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤਤਾਂ ਨੇ ਮੇਨਾ ਨੂੰ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇਨਾ ਹਿਮਵਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਮੈਨਾਕਂ ਸਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਨਾ ਨੇ ਮੈਨਾਕਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮੈਨਾਕਸ੍ਯਾ ਤ੍ਮਜਃ ਕ੍ਰੌਚਃ ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪੋ ਯਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੈਨਾਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੌਚਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰੈੰਚਾ ਟਾਪੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ।
ਮਨ੍ਦਰਂ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੰਦਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਜਨਮੀਆਂ।
ਧਾਤੁਸ਼੍ਚੈਵਾਯਤਿਃ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿਧਾਤੁਰ੍ਨਿਯਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਧਾਤੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਯਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਯਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁषੁਵੇ ਸਾਗਰਾਦ੍ਵੇਲਾ ਕਨ੍ਯਾਮੇਕਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵੇਲਾ ਨੇ ਇਕ ਨਿਰਮਲ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਵਰ੍ਣਾਯਾਂ ਸੁਤਾ ਜਾਤਾ ਦਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿषਃ
ਸਵਰਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਜਗ੍ਮਿ ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਏਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸੂਤਮਪृਚ੍ਛਚ੍ਛਾਂਸ਼ਪਾਯਨਿਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨਿਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਾਚ੍ਛਾਪਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ।
ਸ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਗृਹੇਭ੍ਯ ਆਨਾਯ੍ਯ ਤਾਃ ਪਿਤਾਭ੍ਯਰ੍ਚਯਦ੍ਗृਹੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਾਸਾਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਸਤੀ ਨਾਮ ਪਤ੍ਨੀ ਯਾ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਸਤੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਅਕਰੋਤ੍ਸਂਨਤਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਨ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ।
ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਤੀ ਸਰ੍ਵਾਃ ਨ੍ਯਵਸਂਸ੍ਤਾਃ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀਆਂ।
ਤਾਭ੍ਯੋ ਹੀਨਾਂ ਪਿਤਾ ਚਕ੍ਰੇ ਸਤ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਮਸਂਮਤਾਮ੍
ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਤੀ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਪਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਾ ਹੋਈ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਯਵੀਯਸੀਭ੍ਯੋ ਪ੍ਯਧਮਾਂ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ
ਜੋ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਲਈ—
ਅਹਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਰਿष੍ਠਾ ਚ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਸਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹ ਸਿ
ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।