ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਗਮੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਰਵੋ ਬਹਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ 'ਚ ਵੀ, ਕਈ ਉਸਤਾਦਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਸ ਮਹਾਗੁਰੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂ-ਉਸਤਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਸ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਦੇਕੈਕਾਸ੍ਤੁ ਦੇਸ਼ਿਕਾਃ
ਉਹ ਆਚਾਰਿਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ਕ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਚਰੇਤ੍ਕृਚ੍ਛ੩ਮੇਕੈਕਂ ਤੁ षਡਬ੍ਦਤਃ
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਛੇ ਸਾਲ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਸਜਾਤੀਯਾਂ ਪ੍ਰਮਦਾਂ ਯਦਿ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਕੁਲਟਾਂ ਤੁ ਸਜਾਤੀਯਾਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ
ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਕੁਲਟਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰੀਕਿਰਾਤਕੈਵਰ੍ਤਕਰ੍ਮਕਾਰਾਦਿਯੋषਿਤਃ
ਚੱਕੀ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਨੌਕਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ।
ਅਨਨ੍ਤ੍ਯਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਬ੍ਦਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਅੰਤਹਿਨ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਸੀ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਚਾਦ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸਮੇ
ਦਾਸੀ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਦਾਸੀਂ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੋਹਾਦੁਕ੍ਤਾਰ੍ਥੇ ਦੋषਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਕੋਲ ਮੋਹ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨ ਪਰਾਂ ਨਾਰੀਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਙ੍ਗਨਾਮ੍
ਹੋਰ ਔਰਤ ਲਈ ਦੋਹਰਾ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਔਰਤ ਲਈ ਚੌਗੁਣਾ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਸਂਕਰਜਾਂ ਵੇਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਮਿਵਾਚਰੇਤ੍
ਮਿਸ਼ਰ ਜਾਤ ਦੀ ਵੇਸ਼ਿਆ ਲਈ ਬਤੀਸ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਲਈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਨ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮੁਕ੍ਤਾਰ੍ਥੇਨੈਵ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ
ਨਹਾ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਾਙ੍ਗਨਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਦੁਕ੍ਤਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਔਰਤ ਕੋਲ ਜਾਂ ਕੇ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਣਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਾਮੇਵੋਦ੍ਵਾਹਯੇਤ੍ਤਦਾ
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤ੍ਰੋਰਨੁਜ੍ਞਯਾ ਪਾਦਦਿਨਾਰ੍ਧੇਨ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृषਲਃ ਸ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅਜਨਬੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਵਾ ਜਾਯਤੇ ਨੇਯਂ ਪੂਰ੍ਵਗਨ੍ਤਾਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਵਿਧਵਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਤ੍ਯਾਗਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਤਿਆਗ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਮਾਰਤ ਆਦਿ ਹੋਣ।
ਭੋਗੇਚ੍ਛੋਃ ਸਾਧਨਂ ਸਾ ਤੁ ਨ ਯੇਗ੍ਯਾਖਿਲਕਰ੍ਮਸੁ
ਇਹ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਵਾਸਨਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਆਹਾਰੇਣ ਵਿਨਾ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਨਾਹਾਰੋ ਮਦਨਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਖਾਣਾ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁਨ੍ਨਾਰੀਰੂਪਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਮਦਨਨੇਨੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਕ੍
ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਇੱਛਾ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਨ੍ਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੀਵ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਕ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਤਦੋਪਾਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਰਹੱਸ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਯਂ ਹਿ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰ੍ਵਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਃ
ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨੁਭਾਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਥਨਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਦਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ,
ਤਾਵੁਭੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਾਣੌ ਨ ਦੋषੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਯੋਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿषਯ ਏਵੇਦਂ ਤਯੋਰਪਿ ਵਿਧੇਰ੍ਬਲਾਤ੍
ਇਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੋਣ, ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਧੀਨ।
ਤਯੋਰਪਿ ਮਨਾਕ੍ਚੇਨ੍ਨ ਨਿषਿਦ੍ਧਦਿਵਸੇष੍ਵਘਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲਈ, ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਨਿਸ਼ੇਧਿਤ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।