ਅਰ੍ਥਂ ਕਲਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥੇ ਨ ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗਾਂ ਵਾ ਤੁਰਗਮਨ੍ਯਂ ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਦੋषੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੋ ਦੋषੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਚ ਤਥਾ ਫਲਮ੍
ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੋਸ਼ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ 'ਤੇ ਫਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਏਕਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਥਾਯੁਤਂ ਚ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿष੍ਕृਤਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਂਤਃ
ਸੰਤ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਇਕ, ਦੋ, ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਵਿਧੌ ਨਮਨੇ ਚਕਾਰ੍ਯੇ ਸ਼ੂਸ਼੍ਰੂषਣੇ ऽਪਿ ਚਰਤਾਂ ਸਦृਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਮਸਕਾਰ, ਸੇਵਾ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਣ।
ਨृਪੋ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਤਤਂ ਦੇਵਾਰ੍ਥੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਕੇ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਾਰ ਕਰੇ।
ਆਪਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਕੇ ਚਾਪਿ ਹਤ੍ਵਾ ਮੇਧ੍ਯਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਰ੍ਥੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਵਾ ਪਚਮਾਨੋ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਕਾਉਣ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਸਸਰ੍ਜ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਬਣਾਏ।
ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਨਾਨੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਇष੍ਟਾਨਿ ਯੇ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਭਾਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਨਾਰਕਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਗਰੀਬ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਦਾਗਮਨੇ ਚੈਵ ਹਨ੍ਯਾਨ੍ਮੇਧ੍ਯਾਨ੍ਪਸ਼ੂਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਨ; ਤੇ ਜੋ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਉਹ ਛੱਡਣ।
ਮਮਾਯਮਿਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਲਹਃ ਸਮਜਾਯਤ
‘ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਿਭਜ੍ਯੈਕੈਕਸ਼ਃ ਪ੍ਰਦਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੰਡ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਪਿਤਾਭੂਤ੍ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸੀਦੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੀ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਵਯੈਤਦਖਿਲਂ ਕਰ੍ਮ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸੁਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਕਰਕੇ ਬਣੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯੈਵ ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਯਾਗਾ ਮਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ਤੁ ਮਹਾਕ੍ਰਤੌ
ਯਜਨ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸੋਚੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਯਗ ਵਿਚ ਕਰੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਾਵਕਾਃ ਸਂਤੁਭੂਤਾਨਾਮਪਿ ਤृਪ੍ਤਯੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਹਨ।
ਤਦੁਕ੍ਤੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਚਕਾਰ ਚ ਮਹਾਕ੍ਰਤੂਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਯਗ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦੇषੁ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦਿਹ ਨੋਦਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਏ।
ਆਪਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਪਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਗੁਰ੍ਵਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਪਸ਼ੋ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਾਸ਼ਿਵਃ ਸਞ੍ਛਿਵੋ ਹ੍ਯਸਿ
ਉਠ ਜਾ, ਪਸ਼ੂ, ਤੂੰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈਂ।
ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਿਕੋ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਰੁਦ੍ਰੋ ऽਸਿ ਵੈ ਪਸ਼ੋ
ਕਿਉਂਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈਂ, ਪਸ਼ੂ।
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਦੋषੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਾਰਨ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਮਨਃਸਂਕਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਮਹਤਾਂ ਸ਼ਿਵਵਰ੍ਚਸਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਪਾਈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਜੋਤ ਹੈ,
ਜਪਹੋਮਾਰ੍ਚਨਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਮਿष੍ਟਂ ਚ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਪ, ਹੋਮ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤੇਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਿਂ ਵਾ ਤਨ੍ਮੇ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ
ਚੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।