ਇਤ੍ਯੇਵ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਗੁਰੁਣਾਂ ਸਮੁਦਾਤ੍ਦृਤਮ੍
ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਮ੍
ਇਹ ਧਨਵੰਤ, ਯਸ਼ਵੰਤ, ਆਯੁ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ੁਚੌ ਨਾਪਿ ਪਾਪਾਯ ਨਾਪ੍ਯਸਂਵਤ੍ਸਰੋषਿਤੇ
ਇਹ ਗਲ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਨਾਹਿਤਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਨਾ ਜੋ ਭਲੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰੇਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਘ੍ਰਾਣਮਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਮ੍
ਅੱਗ ਇਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕੰਨ ਹਨ; ਹਵਾ ਇਸ ਦੀ ਨੱਕ ਹੈ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦ੍ਯੌਰ੍ਮਸ੍ਤਕਾਨਿ ਤ੍ਵਥੋ ਵੈ ਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵੋਪਨਿषਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਚ੍ਛਮ੍
ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਹਨ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਹਨ।
ਵਰਂ ਵਰਾਣਾਂ ਵਰਦਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਦਿਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਮਸ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਣ੍ਡ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੁਪਾਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਪੁष੍ਪਬਾਣਹਸ੍ਤੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਗਦੇਕਮਾਤਃ
ਜਗਤ ਦੀ ਇਕੋ ਮਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੰਵਰ, ਇਖ, ਫੰਦਾ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਣ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯਤਸ੍ਤृਤੀਯੋ ਵਿਦੁषਾਂ ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਪਰਂ ਮਹਃ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੀਜੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਸਾਰਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦਰਸਾਤ੍ਮਕਃ
ਜੋ ਸਭ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲਾਰਣ੍ਯਾਪਗਾਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਜਨਪਦਾਨਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੋਦਰਪਰਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਜੋ ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਕਾਞ੍ਚੀਨਗਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਂਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਕਾਮਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਕਰਿਦੋषਧ੍ਨੀਮਪੂਜਯਦਥਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਥੇ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਨੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਤਪਸਾ ਤੋषਿਤੋ ऽਭੂਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਵਲਯਪੁਸ੍ਤਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਬਾਹੁਕਾਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਕੰਵਰ, ਕੰਗਣ ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਪੁਰਤੋ ਮੁਨੇਰਮਿਤਤੇਜਸਾ
ਅਸੀਮ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਜੋਤ ਬੇਅੰਤ ਸੀ।
ਵਿਨਯਾਵਨਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਭੂਸੁਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਚੰਗੀ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ऽਸਿ ਭਗਵਨ੍ਨਿਮੇ ਪਾਮਰਜਨ੍ਤਵਃ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕ—
ਇਤਿ ਪृष੍ਟੋ ਦ੍ਵਿਜੇਨਾਥ ਦੇਵਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ—
ਅਯਮੇਵ ਕृਤਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਫਿਰ—
ਕृਤੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਵਤਾ ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮਮੋਪਦੇਸ਼ੋ ਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ऽਸ੍ਤੁ ਵਰੋ ਮਮ
ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤਿਲਯਾਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਕਾਰਕਃ
ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤੋ ਗੁਣਹੀਨੋ ਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭੂਤਸ੍ਯ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ਰੂਪਧਾਰਿਣਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਮ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਗੁਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਏਵਮੇਵ ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤੇ ਉਭੇ ਕਿਮੁ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ?
ਤ੍ਯਾਗੈਰ੍ਦੁष੍ਕਰ੍ਮਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਰਾਸ਼੍ਵੇਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਤਿਆਗ ਰਾਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਪੱਕੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।