ਪ੍ਰਾਕ੍ਸृਤੌ ਯੇ ਤ੍ਵਸੁਵਹਾਃ ਸਾਧਕਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸਾਧਕਾਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਾਹਕ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਯੋਗ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਅਯੋਗ।
ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਉਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਆਰਪ੍ਸਂਤੇ ਹਿ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਰੇਣਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਵਾ
ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ।
ਗੁਣਾਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਧੀਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਯੋਗਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਗੁਣੇਭ੍ਯਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋਣੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਸਾਦੇਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਥ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਤੇ ਸ ਪੁਨਰ੍ਲੋਕਾਨਭਿਮਾਨ ਗੁਣਾਤ੍ਮਕਾਨ੍
ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁਗਪਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਭੂਤਾਨ੍ਯੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਜੀਵ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਚਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੋ ਵੋ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵਾਪ੍ਯੁਪਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਵੋ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਤ੍ਰੇ ऽਵਭृਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਲੋਕਮृषਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ
ਉਸ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਅੰਤਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਾਨਾਯੁषੋਂऽਤੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੋਦਧ੍ਵਮੇਵਮ੍
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਓ।
ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚਾਵਭृਥਸ੍ਨਾਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁ ਸਤ੍ਰਿਣਃ
ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੰਤਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਯੁषੋਂऽਤੇ ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤਾਰਃ ਸ੍ਥ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਵਰਗ ਜਾਓਗੇ।
ਅਨੁषਙ੍ਗ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤ ਉਪਸਂਹਾਰ ਏਵ ਚ
ਇੱਥੇ ਸੰਬੰਧ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਭਾਗਵਾਨ੍ਸਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਾਯੁਲੋਕਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਜੋ ਵਾਯੂ ਲੋਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਭੂਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਿਰਪਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮੇਧਾਵੀ ਨ ਮੋਹਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਤਥਾਧ੍ਯਾਪਯਤੇ ऽਪਿ ਚ
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਯਨ੍ਪृਥਿਵੀਸ਼ਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੇਨੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾ
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਭੂਰਿਦ੍ਰਵਿਮਤੇਜਸਾਮ੍
ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚੇਦਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਦਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਯਸ਼੍ਚੇਦਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪਾਦਮਨ੍ਤਤਃ
ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਪਦ ਹੀ—
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਰਾ ਹ੍ਯਣਨ੍ਤੀਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਥੈਵ ਤ੍ਰਿषੁ ਵਰ੍ਣੇषੁ ਯੇ ਮਨੁष੍ਯਾ ਅਧੀਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਰੋਮਕੂਪਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿੰਨੇ ਰੋਮਕੂਪ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ—