ਮृਤ੍ਯੁਮਾਞ੍ ਜਾਠਰਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨਾਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕ ਮਾਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਠਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਨੇਰ੍ਮਨ੍ਯੁਮਤੋ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤਕ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨਯੁਮਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਵਾਸਿਨਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਾਹਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਨਤ੍ਤਿ ਯੋ ਮृਤਾਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਤੁ ਵੈ ਸੌਰੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਾਯੁਰਾਹੁਤਃ
ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਅੱਗ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਯੁਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹਚਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨਸੌ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਆਯੁਸ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਯਜ੍ਞੇष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਸੋਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਸਹਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਾਕਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਅੱਗ ਸਾਹਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧਿਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁਮਾਹਾਨ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਵਿਧੀ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਅੱਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧੇਸ੍ਤੁ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਰ੍ਕ੍ਕ ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨੇਃ ਸੁਤਾ ਇਮੇ
ਵਿਵਿਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰਕਾ ਹੈ; ਇਹ ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਸੁਰਨ੍ਨਾਦੋ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਯਃ ਸ ਰੁਕਮਰਾਟ੍
ਸੁਰਭਿ, ਵਸੁਰੰਨਾਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਟਾ—ਜੋ ਰੁਕਮਰਾਟ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਚਾਗ੍ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਣੀਯਨ੍ਤੇਧ੍ਵਰੇषੁ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮਗ੍ਨਯਸ੍ਤੇਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਗਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ ਸਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਗਾਸਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਵਤਂਰੇ ऽਤੀਤਾਃ ਸ਼ੁਕੈਰ੍ਯਾਗੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਸਹ
ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਮਜੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਸ੍ਥਾਨਿਨਸ਼੍ਚ ਹ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੈਂ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਸਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਾਮਰੂਪਪ੍ਰਯੋਜਨੈਃ
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਰੂਪ ਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਨਾਗਤੈਃ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਨਾਗਤਾਗ੍ਨਯਃ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਜੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਗਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਗਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਯ ਮਨੁष੍ਯਾਸੁਰਦੇਵਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਜੰਮੇ।
ਤੇषਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗਃ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਃ ਸਮਾਸਾਚ੍ਛ੍ਰੁਯਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੁੜ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ।
ਪਿਤृਵਨ੍ਮਨ੍ਯਮਾਨਾ ਵੈ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ऽਸ੍ਯੋਪਪਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ।
ऋਤਵਃ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਰਿਤੂ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ—ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਏਤੇ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸਨ।
ਅਯਜ੍ਵਾਨਸ੍ਤਥਾ ਤੇषਾਮਾਸਨ੍ਯੇ ਗृਹਮੇਧਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘਰਵਾਲੇ ਸਨ ਜੋ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਯਜ੍ਵਾਨਸ੍ਤੇषੁ ਯੇ ਤ੍ਵਾਸਨ੍ਪਿਤਰਃ ਸੋਮਪੀਥਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਸਨ ਜੋ ਸੋਮਾ ਪੀਦੇ ਸਨ।
ऋਤਵਃ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਗਤਾਃ
ਰਿਤੂ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਨਭਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਭਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜੀਵਾਵੇਤਾਪੁਦਾਤ੍ਦृਤੌ
ਨਭਾਸ ਤੇ ਨਭਾਸਿਆ, ਜੀਵ, ਅਪੁਦਾਤਦ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਹਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਘੋਰਾਵੇਤਾਪੁਦਾਤ੍ਦृਤੌ
ਸਹਾ ਤੇ ਸਹਾਸਿਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ, ਅਪੁਦਾਤਦ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।