ਯੇਭ੍ਯੋ ऽਧਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯਂ ਪਰਂ ਧਾਮ ਪਰਮਾਣੁ ਪਰੇਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਖਮ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵਃ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਲੁਕ ਜਾਣਾ, ਟਿਕਣਾ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਸਤੇਜਾ ਏष ਤਮਸੋ ਯਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਉਹ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬृਹਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਵੱਡਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿ ਮਾਚष੍ਟੇ ਸਾ ਚ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਣਨੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਸਰ੍ਗਃ ਸਤਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਲੋਕਧਾਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸੱਚੀ ਤੱਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਰਚਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਨ ਮਯਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਂ ਨਾਮ ਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰਣਂ ਜਨ੍ਮਭੀਰੁਣਾਮ੍
ਉਥੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਡਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਹੀਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਤ ਕੈਂਭੇਨ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣਾਰ੍ਕਵਰ੍ਚਸਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਤਕੌੰਭ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਪਨੀਯਨਿਭੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਗਾਢਂ ਸੁਕृਤਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਉਹ ਸੁੱਚੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈਹਾਯਭੂਮਿषੁ
ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਤੇ—
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇषੁ ਵਨੋਪਵਨਸ਼ੋਭਿषੁ
ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਸਂਧ੍ਯਾਭ੍ਰਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ੇषੁ ਕੈਲਾਸਪ੍ਰਤਿਮੇषੁ ਚ
ਜੋ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਾਸਾਦਵਰਪृष੍ਠੇषੁ ਤੇषੁ ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਥੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਘੋषਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੀਤਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਨੌਪਮ੍ਯੈਰ੍ਵਰੈ ਰਤ੍ਨੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਂਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਲਸੁਰ੍ਯਮਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੌਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਪ੍ਰਭੈਃ
ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਆਪਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਾਸ਼੍ਚੇਮਂ ਵਾਕ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸਮੀਰਣਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਆਖੀਆਂ।
ਅਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਤਮਾਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਮੋਦਨ੍ਤੇ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯੈਰਨੁਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ, ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤੈਰ੍ਲਬ੍ਧਂ ਰੁਦ੍ਰਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਾਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਃ ਕਪਰ੍ਦਿਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਕृਤੋष੍ਣੀषਾ ਜਟਾਮੁਕੁਟ ਧਾਰਿਣਃ
ਉਹ ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਪੱਗ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪੀਤਵਾਸਸਃ
ਉਹ ਸਭ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੋ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਭੂषਿਤਾਃ
ਉਹ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਿਭਜ੍ਯ ਬਹੁਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਰਾਮृਤ੍ਯੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਕੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।