ਯਥਾਤ੍ਰੈਵ ਸਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰਮਾਣੁਤ੍ਵਾਦ੍ਭਾਵਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਰਮਾਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁੱਖਮ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰष੍ਟृਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਸਂਬਨ੍ਧਮਧਿष੍ਟਾਤृਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਆਪ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹਾਕਮ ਹੈ।
ਵਿਭੁਤ੍ਵਾਤ੍ਖਲੁ ਯੋਗਾਢ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮष੍ਟਮਂ ਤ੍ਵੌਪਸਰ੍ਗਿਕਮ੍
ਅੱਠਵਾਂ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਯਾ ਕृਤਮਾਚष੍ਟੇ ਮਾਯੀ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਭੂਲੋਕਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਵੈ ਯੋਜਨੈਃ ਸਂਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮਲੋਕ ਤੱਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਭਾਗਵਤੋ ऽਡਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉੱਤੇ ਭਾਗਵਤ ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਪਰਿਸਂਕ੍ਸ਼ਾਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਯੇਭ੍ਯੋ ऽਧਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯਂ ਪਰਂ ਧਾਮ ਪਰਮਾਣੁ ਪਰੇਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਖਮ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵਃ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਲੁਕ ਜਾਣਾ, ਟਿਕਣਾ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਸਤੇਜਾ ਏष ਤਮਸੋ ਯਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਉਹ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬृਹਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਵੱਡਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿ ਮਾਚष੍ਟੇ ਸਾ ਚ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਣਨੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਸਰ੍ਗਃ ਸਤਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਲੋਕਧਾਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸੱਚੀ ਤੱਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਰਚਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਨ ਮਯਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਂ ਨਾਮ ਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰਣਂ ਜਨ੍ਮਭੀਰੁਣਾਮ੍
ਉਥੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਮ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਡਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਹੀਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਤ ਕੈਂਭੇਨ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣਾਰ੍ਕਵਰ੍ਚਸਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਤਕੌੰਭ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਪਨੀਯਨਿਭੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਗਾਢਂ ਸੁਕृਤਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਉਹ ਸੁੱਚੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈਹਾਯਭੂਮਿषੁ
ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਤੇ—
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇषੁ ਵਨੋਪਵਨਸ਼ੋਭਿषੁ
ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਸਂਧ੍ਯਾਭ੍ਰਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ੇषੁ ਕੈਲਾਸਪ੍ਰਤਿਮੇषੁ ਚ
ਜੋ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਾਸਾਦਵਰਪृष੍ਠੇषੁ ਤੇषੁ ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਥੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਘੋषਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੀਤਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਨੌਪਮ੍ਯੈਰ੍ਵਰੈ ਰਤ੍ਨੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਂਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਲਸੁਰ੍ਯਮਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੌਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਪ੍ਰਭੈਃ
ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।