ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀਹ ਯਾਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਜੀਵ ਫਿਰਦੇ ਹਨ,
ऋषੀਣਾਂ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਰੁਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਵੈ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤੁਮਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਓ, ਪਰ ਅੰਤ ਤੇ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਜ੍ਞਿਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਕृਮਯਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸਂਸੇਕਾਦ੍ਯੇषੁ ਸਂਭਵਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੀੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਜਿੰਨੇ ਗਿੱਲੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਔਦਕਾ ਜਨ੍ਤਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ਤਨ੍ਨਿਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਲਚਰ ਜੀਵ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਲੌਕਿਕਾਸ੍ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ।
ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਤ੍ਸਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਲੌਕਿਕਾਸ੍ਤੁ ਚਤੁष੍ਪਦਾਃ
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਚੌਪਾਇਆ ਸੰਸਾਰੀ ਜੀਵ।
ਦ੍ਵਿਪਦਾਸ੍ਤਤ੍ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਂਮਿਤਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਪੁਨਃ
ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਉਹਨਾਂ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹਨ।
ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਤਮੋ ਭਾਗੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਣਾਂ ਭਵੇਦ੍ਦਿਵਿ
ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਪਪਾਦਕੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਯਾਤਨਾਸ੍ਥਾਨਵਾਸਿਨਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੀੜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ।
ਰੌਰਵੇ ਤਮਸਿ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਰੌਰਵ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੋਵੇਂ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉष੍ਣਸ੍ਤੁ ਰੌਰਵੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤੇਜੋਘੋਰਰਸਾਤ੍ਮਕਃ
ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਗਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜੀ ਅਤੇ ਤਪਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਏਵਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਃ ਸਂਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾ ਨਰਾਃ
ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਨੇਕ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਗਣਾਨਾ ਦਿਨਿਵृਤ੍ਤੈषਾ ਸਂਖ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਤ੍ਵਮਾਨੁषੀ
ਇਹ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣ।
ਉਕ੍ਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਲਾਕਾ ਲਾਕਾਨਾਮਨ੍ਤਰਣ ਚ
ਤੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ ਵਾਯੁਰ੍ਦृष੍ਟਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥ ਇਦਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਵਾਯੂ, ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਸੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤਰ੍ਕੇਣ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਜੋ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ऋਭੁਃ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਾਦ੍ਯਾਃ ਸਂਬੁਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਰਿਭੂ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੈ,
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਜੋ ਯੋਗੀ ਅਟੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਤ੍ਰੈਵ ਸਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰਮਾਣੁਤ੍ਵਾਦ੍ਭਾਵਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਰਮਾਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁੱਖਮ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰष੍ਟृਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਸਂਬਨ੍ਧਮਧਿष੍ਟਾਤृਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਆਪ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹਾਕਮ ਹੈ।
ਵਿਭੁਤ੍ਵਾਤ੍ਖਲੁ ਯੋਗਾਢ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮष੍ਟਮਂ ਤ੍ਵੌਪਸਰ੍ਗਿਕਮ੍
ਅੱਠਵਾਂ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਯਾ ਕृਤਮਾਚष੍ਟੇ ਮਾਯੀ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਭੂਲੋਕਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਵੈ ਯੋਜਨੈਃ ਸਂਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮਲੋਕ ਤੱਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਭਾਗਵਤੋ ऽਡਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉੱਤੇ ਭਾਗਵਤ ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਪਰਿਸਂਕ੍ਸ਼ਾਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।