ਪਵਮਾਨਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ਕਵ੍ਯਵਾਹਨ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਪਵਮਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਵ੍ਯਵਾਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਕਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵ੍ਯਵਾਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਨ੍ਨ ਵੈਵ ਤੁ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਚਾਲੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਰੁਪ੍ਤੋ ਲੌਕਿਕੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਰੁਪਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਿਕ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਹਨ੍ ਹਵ੍ਯਂ ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾਈਆਂ।
ਸੋਥਰ੍ਵਾ ਲੌਕਿਕੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਪਹਾਥਰ੍ਵਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ ਅਥਰਵਾ, ਜੋ ਲੋਕਿਕ ਅੱਗ ਹੈ, ਦਰਪਹਾ ਅਥਰਵਣ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਲੌਕਿਕੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਦਧ੍ਯਙ੍ਙਾਥਰ੍ਵਣੋ ਮਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਲੋਕਿਕ ਅੱਗ ਦਧਿਆੰਗ ਅਥਰਵਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਜ੍ਞੇਯੋ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਤੁ ਸੁਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਕੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਸ੍ਯਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ ਨਦੀਸ਼੍ਚਕਮੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਸ਼ੰਸੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਅੱਗ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਵੇਰੀਂ ਕृष੍ਣਵੇਣਾਂ ਚ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਯਮੁਨਾਂ ਤਥਾ
ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣਾ, ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵੀ,
ਵਿਪਾਸ਼ਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕੀਞ੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂਂ ਸਰਯੂਂ ਤਥਾ
ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਅਤੇ ਸਰਯੂ ਵੀ,
ਤਾਸੁ षੋਡਸ਼ਧਾਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਕृਤ੍ਤਿਕਾਚਾਰਿਣੀ ਧਿष੍ਣੀ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਾਸ਼੍ਚ ਧਿष੍ਣਯਃ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਧਿਸ਼ਣੀ ਜਨਮ ਲੈਈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਵੈ ਨਦੀਪੁਤ੍ਰਾ ਧਿष੍ਣੀष੍ਵੇਵਂ ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ।
ਤਾਞ੍ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸਮਾਸੇਨ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਯਥਾਤਥਮ੍
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੇ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸੂਤ੍ਯਾਹੇ ਸਵਨੇ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਹਵਨ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਮ ਵਾਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮ੍ਰਾਡਗ੍ਨਿ ਕृਸ਼ਾਨੁਰ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਂऽਤਰਵੇਦਿਕਃ
ਸਮਰਾਟ ਅੱਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਨੁ, ਦੂਜਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਦਿਕਾ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿषਤ੍ਪਵਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਸੋ ऽਨੁਦਿਸ਼੍ਯਤੇ
ਪਰਿਸਤ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨਾ ਦੂਜੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਹ੍ਯਸਂਮृष੍ਟਃ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰੇ ऽਗ੍ਨੌ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਜੋ ਅੱਗ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਵ੍ਯਚਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨੇ ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਅੱਗ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਅਚੌਕਪਾਦੁਪਸ੍ਥੋ ਯਃ ਸ ਵੈ ਸ਼ਾਲਾਸੁਖੀਯਕਃ
ਜੋ ਘਰ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨੇੜੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਾਸੁਖੀਯਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਸ੍ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਉਪਸ੍ਥੇਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸ਼ੰਸੀ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨੇੜੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭੁਃ ਪ੍ਰਵਾਹਣੋ ऽਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ੍ਤੇषਾਂ ਧਿष੍ਣ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਵਿਭੂ, ਪ੍ਰਵਾਹਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀਧ੍ਰਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਧਿਸ਼ਣੀ ਵੀ ਹੈ।
ਹੋਤ੍ਰੀਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਯੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਹੋਤਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਅੱਗ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚ੍ਛਂਸਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ੰਸੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਰਿਰਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਭਾਰਿਰ੍ਵੈष੍ਠੀਯਃ ਸ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਆਵਾਰੀ ਜਾਂ ਵਾਭਾਰੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਠੀਏ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਮਃ ਸੁਧ੍ਯੁਰਗ੍ਨਿਰ੍ਯੋਮਾਰ੍ਜਾਲੀਯਃ ਸ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ
ਅੱਠਵੀਂ ਸੁਧਯੁ ਅੱਗ, ਜੋ ਯੋਮਾਰਜਾਲੀਏ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਮृਤੋ ऽਸੌ ਸ ਹ੍ਯਪ੍ਸੁਨਾਮਾ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਸੁਨਾਮਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹਚਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਃ ਸੋ ऽਵਭृਥੇ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵਰੁਣੇਨ ਸਹੇਜ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਅੱਗ ਅਵਭ੍ਰਿਤ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।