ਪੌਲਸਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਲਸਤ੍ਯਾ ਨਾਮਕ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਤ੍ਰੇਤਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਨਕਪੀਠ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗਿਆ ਪੀਵਰੀ ਕੁਆਰੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਖਪਦ ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਮਿਆ ਸੀ। ਕਾਮਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਉਸਦਾ ਵਿਵਾਹ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦਸ ਅਤੇ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਸੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਨੇ ਕਾਮਾ ਨਾਮਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਪੁੱਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਤਪੋਮੂਲ ਸਨ। ਉਹ ਅਰੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਅਤੇ ਚੇਤਿ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਰਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਯੁਤਿਮਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਣੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਰਕ੍ਸ਼, ਗਰ੍ਤਤਾ, ਉਰਧਬਾਹੂ, ਸਵਨਾ ਅਤੇ ਪਵਨਾ ਜਨਮੇ। ਰਤਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਵਾਰੰਗੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਨਿਰਮਥਿਆ, ਪਵਮਾਨਾ ਅਤੇ ਵੈਦ੍ਯੁਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਥਿਆ, ਪਵਮਾਨਾ, ਸ਼ੁਚਿ ਅਤੇ ਸੌਰ ਵੀ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਵ੍ਯਵਾਹਨ ਪਵਮਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗਿ ਹਵਨ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵ੍ਯਵਾਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਾਲੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਸਾਰੀ ਅੱਗਿ ਵਿਸ਼ਰੁਪਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਵਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਅਥਰਵਾ, ਸੰਸਾਰੀ ਅੱਗ, ਦਰਪਹ ਅਥਰਵਨਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰੀ ਅੱਗਿ ਦਧਿਆਂਗ ਅਥਰਵਨਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਹ ਗਰਹਪਤ੍ਯ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਅੱਗ ਹੈ। ਸ਼ੰਸੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਈ; ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਸੋਲਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣਾ, ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਅਤੇ ਸਰਯੂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਵਿਚ ਸੋਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਡੱਡੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਧਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਨਮੀ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਹੁਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਹਵਨ ਸਮੇਂ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਉਂਥਿਤ ਹਨ। ਰਾਜਸੀ ਅੱਗਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਨੂ ਦੂਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਪਰਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨਾ ਦੂਜੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਲਲੇਖਿਤ ਹਨ। ਫਿਰ ਬਿਨਾ ਸਾਫ ਕੀਤੀ ਅੱਗਿ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।