ਇਸ ਪ੍ਰਚੀਨ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੰਧਿਆ (ਗੋਧੂਲੀ) ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਪਿਤਰ-ਸਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਸ ਸਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਭੋਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਤੀਤਵ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੀਵ ਚੰਦਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਰਾਤ, ਦਿਨ, ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਚੰਦਨੀ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਜੇਯ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਜੇਯ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦਨੀ, ਰਾਤ, ਦਿਨ ਤੇ ਸੰਧਿਆ—ਇਹ ਚਾਰ ਹੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਚੰਦਨੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਰਚੇ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਲਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ,” ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਵਾਂਗੇ,” ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ। ‘ਰਕ੍ਸ਼’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ‘ਰਕ੍ਸ਼’ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ‘ਯਕ੍ਸ਼’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੀਵ, ਜਦੋਂ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਠਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਵੀਰ! ਆਪਣੇ ਬਾਲ-ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਵਿਆਲ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੀਚਪਣ ਕਰਕੇ ‘ਅਹਿ’ (ਸੱਪ) ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਵਿਖੰਡਨ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੀਲੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗੰਧਰਵ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਗੰਧਰਵ ਬੋਲ (ਵਾਣੀ) ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਝ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੰਦ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਰਚੇ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਲ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਅਵੀਸ (ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ) ਬਣਾਏ। ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਗਧੇ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਬਣਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਫਲਦਾਰ ਤੇ ਜੜੀਦਾਰ ਪੌਦੇ ਜਨਮੇ। ਪਰ ਇਸ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੱਤ ਪਸ਼ੂ ਘਰੇਲੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਜੰਗਲੀ ਹਨ। ਛੇਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸੱਤਵਾਂ ਬਾਂਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਰਚਿਆ। ਦੱਖਣੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤਸਾਮਨ ਅਤੇ ਵਾਕ (ਬੋਲੀ) ਬਣਾਈ। ਪੱਛਮੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੈਰੂਪਯ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਬਣਾਏ। ਚੌਥੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਅਤੇ ਸਵੈਰਾਜ ਛੰਦ ਰਚੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਇਕ ਰੂਪ, ਜੀਵ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।