ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ—ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ—ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰ ਅਖੀਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ, ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਜੀਵ ਰਚੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ ਹੋਰ ਸੰਤਾਨ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ—ਉਹ ਜੋ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਉਪਾਰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨ-ਸੰਤਾਨ ਰਚੀ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ—ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ—ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਰਚੇ। ਉਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਵੰਡਾਂ ਵਾਲੇ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਜਨਮੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਇਕਤ੍ਰਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤੋਂ, ਤਮਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਅਸੁਰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ। ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਰਾਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਜਨਮੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਸੀ, ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਕਹਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇਵਤਾਈ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡਿਆ, ਦਿਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਸੰਧਿਆ ਜਨਮੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਜਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ; ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੀਵ ਚੰਦਨੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਰੰਤ, ਰਾਤ, ਦਿਨ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਰਾਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।