ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਇਹ ਹੈ: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣੀ ਮੁੱਖ ਕਰਤਵ ਹਨ। ਵਨਵਾਸੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ। ਚੌਕਸੀ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਅਤੇ ਖਿਮਾ—ਇਹ ਗੁਣ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਖੁਦ-ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਥਾਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਥਾਂ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਚਾਰ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵਧਦੇ ਨਹੀਂ, ਤਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸੰਤਾਨ ਰਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ—ਜੋ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਜਾਤ ਸੰਤਾਨ ਰਚੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਚੇ। ਉਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਵੰਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਸੁਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਰਾਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਜਾਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀਵਿ-ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡਿਆ, ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸੋਚਿਆ।