ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਜੀਵ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਵਯੰਭੂ, ਅਰਥਾਤ ਆਪੋ-ਆਪ ਬਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ (ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ) ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੁਹਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੀਜ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਪੱਕਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਸੱਤ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀਆਂ। ਪਿਰਿਆੰਗਵ, ਉਦਾਰ, ਕੋਰਦੂਸ਼, ਸਵਾਮਕ, ਹਰੀਕਾ, ਚਰਕਾ ਅਤੇ ਗਾਮਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਆਮਕ, ਨਿਵਾਰ, ਜਰਤਿਲ ਅਤੇ ਗਵੇਧੁਕ—ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੌਦਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ, ਹਲ ਨਾਲ ਨੀ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੜਾਂ, ਫਲਾਂ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਖੇਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਰਜ਼ੀ, ਸੱਚ, ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਵਰਗ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਕਰਤਵ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ, ਫੇਰ ਭੀ, ਲੋਕ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਰਵਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆ, ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੇ ਕਰਤਵ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂਪਾਲਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਸਬੰਧੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਕੰਮ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼) ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਮਰੁਤ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਨੇਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮ (ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਸਨਿਆਸ) ਬਣਾਏ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਭ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਲਈ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਿਖਸ਼ਾ ਮੰਗਣਾ ਕਰਤਵ ਹੈ। ਵਾਨਪ੍ਰਸਥੀ ਲਈ ਦੋ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮਤ ਹਨ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਦਮਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਅਤੇ ਖ਼ਿਮਾ—ਇਹ ਦਸ ਧਰਮ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।