ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਵਹਾਵੇ ਕਾਰਨ, ਵਣਸਪਤੀਆਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਦ ਰਹੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਸਲਦੇ ਰੇਤ ਵਾਂਗ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਫਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਵਯੰਭੂ, ਅਦਿ-ਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਧਨਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਜਾਣੀ। ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਖਾ ਲੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਬੀਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਫਲ ਪੱਕ ਗਏ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੱਤ ਪਲਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀਆਂ। ਪ੍ਰਿਯੰਗਵਾ, ਉਦਾਰਾ, ਕੋਰਡੁਸ਼ਾ, ਸਵਾਮਕਾ, ਹਰੀਕਾ, ਚਰਕਾ, ਗਮਾ—ਇਹ ਸਤਰਾ ਜੜੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਿਆਮਕਾ, ਨਿਵਾਰਾ, ਜਰਤਿਲਾ, ਗਵੇਧੂਕਾ—ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਜੜੀਆਂ ਪਿੰਡ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਜੜੀਆਂ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ, ਹਲ ਨਾਲ ਨੀ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਕਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਮੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕੀ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਧਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਰਮ ਤੇ ਕੰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਸਮਝੀ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਯਜ, ਪਾਠ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਤੱਬ ਮੁੜ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ, ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਧੀ-ਕਰਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਰੁਤ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ। ਜਦ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਗਈ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।