ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪੰਜ ਪੰਜ ਗੁਣ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਜੀਵ ਲੜੀਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਜੀਵ ਮਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ, ਯਾਨੀ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਧਰਮ ਸੀ ਨਾ ਅਧਰਮ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੈਵੀ ਵਰ੍ਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਥਿਰ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਕੋਈ ਡਰ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਕਸ਼ਤਾ। ਇਹੀ ਸੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ। ਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦਮਈ ਸੀ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ। ਉਹ ਜੀਵ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉਭਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਨਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਸਭ ਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਆਯੁ, ਨਾ ਕੌਸ਼ਲ, ਨਾ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਸੀ। ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਸਨ। ਉਹ ਪਰਸਪਰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਸਿਰਫ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ। ਵਿਵਾਦ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੋਰੀ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਲਿ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਚਲਣ ਤਮੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਆਪਣੀ ਸੰਧਿਆ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਹੀ ਯੁਗ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਯੁਗ, ਯਾਨੀ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਅੱਠ ਪੂਰਨਤਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਤਪ, ਵਿਦਿਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਯੁ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅੰਸ਼ਕ ਰਹੀ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤ੍ਰੇਤਾ ਆਈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ। ਜਦ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਘਟ ਗਈ, ਤਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੂਰਨਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਠ ਵਲੋਂ ਨਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਜੀਵ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ, ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਚੰਚਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਯੁਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਾਲਤ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।