ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਦਿ-ਅੰਡ ਦਾ ਆਵਰਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਮਹੱਤਤੱਤ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਦਾ ਵੀ ਇਥੇ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਟਵૃਖਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰੀ ਦਾ ਜਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਪਰ ਚੁੱਕਣਾ ਵੀ ਇਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀ ਇਥੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਇਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਛਾ ਰੂਪ ਨੌ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਥੇ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਸਤ੍ਵਗੁਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼ (ਜੀਵਾਤਮਾ) ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਨਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਰੂਚਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਆਕੂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜੇ (ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ) ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਡੱਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸ਼ਬਦਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਧਰਮ, ਹਿੰਸਾ, ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਇਥੇ ਗਿਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੱਖਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਪ, ਸਤ੍ਯਾ ਦੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਤੱਥ ਵੀ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਰ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰਕੇ ਵੈਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਦਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਲੱਛਣ ਵੀ ਇਥੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਲ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲਕੀਰਾਂ, ਉਚਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈਆਂ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਦਿਕ ਦੇਸ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਅਤੇ ਸੱਤ ਖੰਡਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਇਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਹੇੰਦਰ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਲੋਕ ਦੀ ਹੱਦ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸੰਧਿ-ਰੇਖਾ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਮਾਰਗ ਵੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਵੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।