ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮਪਿਤਾ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਮੇ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਅਯਾਨ, ਰੁਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖ, ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਧਿ-ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ‘ਰੌਦ੍ਰ’ ਨਾਮਕ ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅਤੇ ਉਜਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਯਾ ਜਨਮੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹੋ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਤੀਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ, ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮੇ ਹਨ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇੱਕ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ — ਜੋ ਵੀ ਸਨ — ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਰੂਪ ਤੋਂ, ਇਹ ਜੀਵ ਰਚਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸਰਵੋਤਮ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਫਿਰ — ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਕਰਮਵਾਰ, ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ — ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਵਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ‘ਸ਼ੁਕ੍ਰ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਵਿਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੌਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਨ। ਇਹ ਵਾਰਤ੍ਰਿਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਉਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੀਛ ਲੈ ਲਈ। ਜਦ ਉਹ ਮੁੜ ਆਏ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਲਾਵ੍ਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ — ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰਤ੍ਰਿਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਦਿਵਯਾ ਕੁਆਰੀ, ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ, ਜਨਮੀ। ਕ੍ਰਤੁ, ਸ਼ੁਚੀ, ਸਵਮੂਰਧਾ, ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਵਸੁਦਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਦਿਵਯ ਯਜਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜੋ ਅਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਵੱਲੋਂ ਫਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਚੇਤਾ, ਚਯਵਨ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ੁਧ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਰਵਾਨ ਅਤੇ ਦਧੀਚਿ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਚੀ, ਜੋ ਆਪਰਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਹੁਸ਼ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ। ਔਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਚੀਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਦੋ ਰੂਪ — ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸਮਾਨ — ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਰੇਣੂਕਾ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।