ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਵਾਰੁਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਜ্ঞ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਲੰਮੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ—ਇਹੀ ਦੂਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਅੱਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਯਜ্ঞ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਰਿਗਵੇਦ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਯਜ्ञ ਦੇ ਲਈ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਕਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ ਆਦਿ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਅੰਗੀਰਸਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋ-ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਅਤੇ ਯਮ-ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਉਥੇ ਹੋਈ। ਦੇਵੀਆਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਰੂਪਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਨਿਯਤ ਅਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੱਗ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਨਮਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਘਿਉ ਵਾਲੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀ ਤੇਜੀਲ, ਰੂਪਵਾਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚੀਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅੰਬਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਅਗਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਥਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਛੇ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਚਿ ਉਪਜਿਆ, ਜੋ ਮਰੀਚੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। "ਮੈਂ ਤੀਜਾ ਹਾਂ," ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਤ੍ਰਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਲਟਕਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੇ, ਉਹ ਪੁਲਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। ਹੋਰ ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਅਜੈ ਹਨ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਲਸਤ, ਪੁਲਹ, ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹਨ; ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਯਮ ਦੇਵਤਾ, ਯਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਜਾ ਹਨ। ਕਸ਼ਯਪ, ਕਰਦਮ, ਸ਼ੇਸ਼, ਵਿਕ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰਵ ਵੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਲ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਵਲਖਿਲਯ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੇ ਢੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਇਆ। ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਖ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੇ। ਦੋ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ, ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢ ਹਨ।