ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਜੂਦ ’ਚ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਉਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਵੈਨਯ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਥੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੁਹਿਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਫਸਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਦੁਹਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੁਹਾਈ ਵਿੱਚ ਛੰਦ—ਗਾਯਤਰੀ ਆਦਿਕ—ਭਾਂਡਾ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ, ਇੰਦਰ (ਪੁਰੰਦਰ) ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ। ਉਥੇ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਵੱਛਾ ਬਣੇ, ਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਦੁਹਿਆ। ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੁਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਵੱਛਾ ਬਣੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਰੋਚਨ ਵੱਛਾ ਬਣੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਦੂਈ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ। ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ, ਉਥੇ ਤਖ਼ਸ਼ਕ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਕਦਰੂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਦੁਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਨਾਗ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਧ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਧਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁਹਿਆ ਗਿਆ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਾਲਾ, ਮਨਿਧਰ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਦੁਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਸਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ, ਉਥੇ ਕੁਬੇਰ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਮਿਲਿਆ। ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਸੁਰੂਚਿ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੁਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ। ਉਥੇ ਹਿਮਾਵਤ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੇ ਦੁਹਿਆ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ, ਉਥੇ ਖਿੜਦੇ ਸ਼ਾਲਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਗਉ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਧਾਤ੍ਰੀ, ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ, ਧਾਰਣੀ ਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਆਧਾਰ ਤੇ ਗਰਭ ਹੈ—ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਦੋਵੇਂ। ਉਹ ਇਸ ਲਈ 'ਵਸੁਧਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਨ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਰਥ ਦੀ ਰੂਪ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ 'ਮੇਦਿਨੀ' ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਧੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ, ਉਹ 'ਪृथਵੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਰਵਤ ਨਗਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਨਯ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਯਸ਼ਸ ਲੋੜਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਯੋਧੇ ਵੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਦੇ ਸਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਯੋਧਾ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਜਿੱਤ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸਦਾ ਅਮਰ ਰਹੀਆਂ।