ਸੁਣੋ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ। ਅੱਠਵੀਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਅਨੁਗ੍ਰਹਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਤੇ ਵੈਕ੍ਰਿਤਿਕ ਰਚਨਾ, ਅਤੇ ਕੌਮਾਰ ਰਚਨਾ ਨੌਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਜੋ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਚਾਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਪਕ ਹਨ। ਜੜਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਰਚੇ, ਜੋ ਉਸੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੋਰ ਆਚਾਰੀ ਜੀਵ ਰਚੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ, ਰਚਨਾ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੇਲਾਂ, ਜੰਗਲ, ਭਾਂਡੇ, ਪਲ, ਸੰਧੀਆਂ, ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੀ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ‘ਸਥਾਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਪੂਤ੍ਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਨੌ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਲਈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਸਾਰੇ ਲਈ, ਪਰਵਤਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਹੀ, ਆਦਿ-ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਗੁ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਜਲ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੁਲੱਸਤਿਆ ਉਦਾਨ ਵਾਤ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪੁਲਹਾ ਵਿਆਨ ਵਾਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਰਚੇ ਗਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ। ਪਿਛਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਚਮਕ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੰਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਲਈ 'ਸਨਤਕੁਮਾਰ' ਨਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਰਮ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਚੇ। ਆਪਣੀ ਕਟਿਪਟਟੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਨਿਤੰਭ ਤੋਂ ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਿਤਰ ਰਚੇ। ਮਨ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਯਜਨਾ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਰਚੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਯਕ੍ਸ਼, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਅਤੇ ਅਨਾਸ਼ਵੰਤ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਇਹੀ ਜੀਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਇਕ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਤਗੁਣੀ ਅਤੇ ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 'ਦਿਵਾ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਪੰਜ ਰਚੇ। ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਦੁਬਾਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਗਈ।