ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੂਜੇ ਮੰਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੌਲਾਹ ਅਤੇ ਅਥਰਵਰੀ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਦੁਕਥ, ਨਵਾ, ਸੇਤੁ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾ—ਇਹ ਨੌਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਦੂਜੀ ਮੰਵਤਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੰਵਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਵਤਰ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਇੱਥੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਤੀਜੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੁਧਾਮਾਨਾ ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸਨ, ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਸਤਯ, ਧ੍ਰਿਤਿ, ਦਮ, ਦਾਂਤ, ਖ਼ਮਾ, ਖ਼ਾਮਾ, ਧਵਨੀ, ਸ਼ੁਚਿ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਸੁਧਾਮਾਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਧਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਜਸਾ; ਅਵਧਿਆ, ਅਵ੍ਰਤਿਰ, ਦੇਵ, ਵਸੁਰ, ਧਿਸ਼ਨਿਆ ਅਤੇ ਵਿਭਵਾਸੁ; ਰਥੋਰਮੀ, ਕੇਤੁਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨਾ; ਸੁਦਨਾ, ਵਸੁਦਨਾ, ਸੁਮੰਜਸਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਵਾ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਦਿਕਪਤੀ, ਵਾਕਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ; ਅਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸਦਅਸ਼ਵ, ਖ਼ੇਮ ਅਤੇ ਆਨੰਦ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਏ। ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਤਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੋਏ। ਦੇਵੰਵੁਜ, ਅਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅਤੇ ਗਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਤਮ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਤੀਹ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਤਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨਵਤਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਤਾਮਸ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੂਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਮਸ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤਾਮਸ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗਨੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜੋਤਿਰਧਾਮਾ ਭਾਰਗਵ ਹਨ। ਤਾਮਸ ਮਾਨਵਤਰ ਵਿੱਚ, ਪੌਲਸਤਿਆ, ਚੈਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਿਯਭਰਤਿਆ, ਪਰੀਕਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸਥਲਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਢੇਸ਼ੁਧੀ ਵੀ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਵੇਂ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਮਿਤਾਭਾ, ਭੂਤਰਯਾ, ਵੈਕੁੰਠ ਅਤੇ ਸੁਮੇਧਸ—ਇਹ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗਰੁੱਪ ਸਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਸੁਮਤੀ, ਵਿਰਾਵਾ, ਧਾਮਾ, ਨਾਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਾਸ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਾਨਵਤਰ ਦੇ ਅਮਿਤਾਭਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਧ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਧ੍ਰਿਤੀ, ਦਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਆਭੂਤਿਆ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਨਾਥਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਜੇਯ, ਕ੍ਰਸ਼ਾ, ਗੌਰਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵਾ ਵੀ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਨਵਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਕ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਪੁਰਾਣਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।