ਜਦੋਂ ਸਰਵਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਧਾਰਾ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਤੱਤ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨੇਰਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜੋਗੁਣ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ ਵਾਸ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਗੰਧਰਵ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਧਾ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਛੇਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਹੱਤ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਣੋ। ਤੀਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੈਕਾਰਿਕ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਮੁੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜੀਵ ਜੜ (ਅਚਲ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਤੇ ਵਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਛੇਵੀਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਅੱਠਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣ ਦੋਹਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਤੇ ਵੈਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਕੌਮਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨੌਵੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੰਦ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਲਟਾਵਟ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਮਝ ਆਏ, ਤਿੰਨ ਨੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਧਕ ਰਚੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਜੋ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ—all ਇਹ ਉਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਬੇਲਾਂ, ਜੰਗਲ, ਭਾਂਡੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਲ, ਸੰਧੀਆਂ, ਰਾਤਾਂ ਤੇ ਦਿਨ—all ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਵੀ, ਜੋ 'ਥਾਂ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਵੰਸ਼ ਵਧਿਆ। ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਨੌ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਨਿਰਣਯ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਸਭ ਲਈ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਨਿਰਣਯ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਣਯ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਵਿਅਕਤ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਗੂ, ਜਿਸਦੀ ਜੜ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਪੁਲਸਤਯਾ ਉਦਾਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪੁਲਹਾ ਵਿਆਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਏ ਜੀਵ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਕ ਦੇ ਵਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਮੇ, ਹੇ ਦਵਿਜ! ਪਿਛਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਇਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਚਮਕ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਵੰਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਚੇ। ਆਪਣੇ ਕੁਕਸ਼ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਨਿਤੰਭ ਤੋਂ ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਿਤਰ ਰਚੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਧੀਵਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।