ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਦਿ ਸਮੇਂ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਪਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਫਿਰੋਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੂਤਕਾਲ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੁ, ਇਹ ਸਾਰੇ, ਜਨਲੋਕ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਸ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਮ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਲੋਕ ਤੋਂ ਉਹ ਟਪੋਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਲਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਅਨਾਦਿ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵੀ ਅਨਾਦਿ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਚੱਕਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਕਲਪ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਪੂਰਾ ਅੰਕ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਵਰ੍ਹਾ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਮਨੁ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਅਤੇ ਬਾਵਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਜੋੜਣੇ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸੰਧੀ-ਕਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝੋ। ਚਾਰ ਯੁਗ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਆਦਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਭੂਤਕਾਲ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁ— ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਾਲਤ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਜਦ ਮਨਵੰਤਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮਨਵੰਤਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲੀ ਯੁਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨਾਦਿ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲਯ, ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਲੜੀ ਸਦਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।