ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਬੇਰ, ਪੌਲਸਤਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਯੂਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੀ ਵੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਰਿਸ਼ਿ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਭ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ—ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ—ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹੇ। ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤਪ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਸਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ। ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ, ਸਮੂਹ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ (ਬਾਲਕ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਸੰਨਿਆਸ) ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ, ਤਦ ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਤਵੇਂ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ। ਤੀਜੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨਾਸ, ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਸੱਤਵੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ, ਅੱਠਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਗਿਆਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਸਨਦਵਾਜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਦਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣੀ, ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਜੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਰਦਵਾਜ, ਭਰਦਵਾਜ ਤੋਂ ਗੌਤਮ, ਹਰੀਅਵਨ ਤੋਂ ਵੇਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਜ਼ਸ਼ਰਵਾ, ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਤਟਜਾ, ਅਤੇ ਤਟਜਾ ਤੋਂ ਜਾਤੂਕਰਨ, ਫਿਰ ਜਾਤੂਕਰਨ ਤੋਂ ਦਵੈਪਾਯਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਦਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਦਵੋਣੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਬਣਨਗੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਅਮਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤੱਤ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ ਹੈ; ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੂੰ ਹੀ ਅਮਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਥਰਵ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਉਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਦਾ ਪਰਮ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਲਕੜੀਅਤ ਅਰਥ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।