ਉਸ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯ ਅਤੇ ਆਰਣ੍ਯਕ ਭਾਗ ਬਣੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਗ੍ਰਾਮ੍ਯ, ਆਰਣ੍ਯਕ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ Ṛਗ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਅਤੇ ਯਜੁਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਤਿਰੀਯ ਭੀ ਪਰਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। Ṛਗ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਸ ਦਾ ਚੌਗੁਣਾ ਹੈ। ਯਜੁਸ ਅਤੇ Ṛਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਪ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਿਯ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਯਾਜ੍ਨ੍ਯਵਲ੍ਕਯ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ Ṛਚ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਛੱਬੀ ਹੋਰ। ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ Ṛਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਸ ਹੋਰ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ Ṛਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਥਰਵਣਾਂ ਦੀਆਂ Ṛਚ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ। ਇਹੀ ਆਂਗਿਰਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰਣ੍ਯਕ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਡਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਦੀ ਵੇਦਕ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਹ ਜੋ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਉਹ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੰਡ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਚਾਰ ਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਨ੍ਯਾਯ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਗੰਧਰ੍ਵ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸ਼ੀਆਂ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਰ੍ਸ਼ੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਕਸ਼੍ਯਪ, ਵਸ਼ਿਸ਼੍ਠ, ਭਾਰਗਵ, ਆਂਗਿਰਸ ਅਤੇ ਅਤ੍ਰਿ—ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਿਉਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਕੁਬੇਰ, ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਉਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵੇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੇਵਰ੍ਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸ਼ੀ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਰੋਕਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇਵਰ੍ਸ਼ੀ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਪਿਛਲੇ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ, ਸੱਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਹਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਾਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਪਿਓ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਿਉ ਵਜੋਂ, ਤਦ ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਅੱਗਿ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।