ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ—ਜੋ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ—ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲ—ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?" ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਚੀਜ਼ ਘਰ ਲੈ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਯਾਜ্ঞਵਲਕਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤੇ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੀਏ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਈਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਭਾਅਸ਼ੀਸ਼ ਭਰੇ ਅਰਥਾਂ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੀਖਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ ਇਕੱਲੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ। ਫਿਰ, ਹਰ ਇਕ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਗਏ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਉੱਤਰ ਨਾ ਸੀ। ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲੇਦਾਰ ਸ਼ਾਕਲਯ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ। ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਵਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਮੰਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ ਨੇ ਸਾਧੂਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰੀਏ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਲਯ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂਝ ਬੂਝ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹੁਣ, ਜਿਹੜੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਮੈਂ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਉੱਤਰ ਦੇ।" ਸ਼ਾਕਲਯ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਲਏ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰਕ ਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਾਦ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਰਸਤਾ—ਸ਼ਾਕਲਯ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ, ਜੋ ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਲ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸੰਕਲਨ (ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ) ਰਚੇ। ਖਲੀਯਾ, ਸੁਤਪਾ, ਵਤਸ ਅਤੇ ਸ਼ੈਸ਼ਿਰੇਯ ਪੰਜਵੇਂ ਸਨ। ਦੂਜਾ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਰੁਕਤ ਚੌਥਾ ਬਣਾਇਆ। ਧੀਮਾਨ, ਤਬਲਾਕਾ ਅਤੇ ਗਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੱਡੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਤੀਜਾ ਆਰਜਵ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਕਲਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਛਿਆਸੀ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਨਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ—ਯਾਜ्ञਵਲਕਯ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸੀ—ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ: ਉੱਤਰੀ, ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਸੁਰੀ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰੰਭਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।