ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਸ਼ੀਤਿਕਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਕ, ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸਭ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਅਦਵੈਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗਹਿਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਰਵਾਇਤਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ 'ਮਿਸ਼ਰਾ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਚੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ, ਵਰਤਮਾਨ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗਿਆਨਤਾ, ਜਨਮ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦਾ ਉਪਚਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਵਿਆਸ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਮਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅੰਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਰਿਕ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਯਜੁਸ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ 'ਪ੍ਰਤਿਹੋਤ੍ਰ' ਹੈ, ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ 'ਉਪਦ੍ਰਵ' ਹੈ। 'ਪੰਚਵਿੰਧਿਆ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, 'ਹ੍ਰੀੰ' ਅੱਖਰ, ਪਰ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ। ਇੱਥੇ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਵਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਦੁਖ ਵੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਰੂਪ, ਨਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਗਲਤ-ਬੋਲ, ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵੀ। ਮੈਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਚੌਵੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼ਾਪ, ਉਲਟ-ਸ਼ਾਪ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਦੋਸ਼, ਕਥਾ, ਨਤੀਜਾ, ਅਤੇ ਚੋਣ ਵੀ। ਵਿਲਾਪ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਵੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਣ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਨਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਸੰਦੇਹ, ਅਤੇ ਖਜਾਨਾ—ਇਹ ਦੱਸ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਪਮਾ—ਇਹ ਦੱਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਢੰਗ ਹਨ। ਕਾਰਣ 'ਹਨ' ਧਾਤੁ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖੰਡਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਬਿਆਨ ਦਾ ਅਰਥ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਸ਼ੰਸ' ਧਾਤੁ ਤੇ 'ਪ੍ਰ' ਉਪਸਰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਗੁਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ—ਇਹ ਹੀ 'ਵਿਧਿ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ 'ਪੁਰਾਕਲਪ' (ਪੁਰਾਣਾ ਨਿਯਮ) ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਕਲਪਾਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਿਗਮਾਂ ਦੁਆਰਾ—ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਸੂਤਰ ਵਧੇਰੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਤਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।