ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਦੂਜਾ ਸਮਾਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ—ਉਹ ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਕਲਪ ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਘਟਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਫਿਰ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਾਰਾਏਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੋ ਗਿਆ। ਇਥੇ, ਨਾਰਾਏਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਸਤੇ ਉਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਏਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਵਿਘਟਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਜੁਗਨੂ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤਰਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਭਟਕਣ ਦੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਬਾਰੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ—ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਠਾਵਾਂ? ਇੱਕ ਐਸਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਖੇ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਗੂੰਜ ਤੂਫਾਨ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹਿੱਪ ਚੌੜੇ ਤੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਬਲਦ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਅੱਗ ਸੀ, ਵਾਲ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਸੀ, ਸਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਸੀ, ਤੇਜਸਵੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਨਯਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਿਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਚਮਕ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਰਗਿਆ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਸਹਚਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਘੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਚਮਚ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਾਮਨ ਹਿਮਨਾਂ ਦੀ ਚਾਂਟ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਖ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਘੁਟਨੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਸੀ। ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਜਾਂ ਲਹੂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖੇ ਫੈਲ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਪਹਾੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ, ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ—ਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਧਕਾਰ, ਭਟਕਣ, ਵੱਡਾ ਭ੍ਰਮ, ਹਨੇਰਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਅਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਚਨਾ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹੋਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਲੁਕਵੇਂ ਸਵਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਮੁੱਖ ਰੁੱਖ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਵਰਸ ਕਰੰਟ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।