ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਰਣਾਂ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਣਾਏ। ਜਿਵੇਂ ਜੁਗਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਅਤੇ ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਮ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਚਾਰ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਆਧਵਰਯਵ ਪਰੰਪਰਾ ਇਕੋ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ। ਆਧਵਰਯਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਲਝਣ ਆ ਗਈ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੁਕਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਦੋਸ਼ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਭ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਪਾਰ ਮੁੱਖ ਧੰਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਦਵਾਪਰ ਤੇ ਮਗਰਲੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਅੰਤ, ਤਿਸ਼ਯ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਸਾ, ਈਰਖਾ, ਝੂਠ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਰਕ ਰੋਗ, ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਡਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਸ਼ਯ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਵੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਸ਼ਯ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਅਤੇ ਲੋਭ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੱਤਣ, ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੁਣ-ਹੀਣ ਲੋਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਲਾ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ-ਆਧਾਰਤ ਧਰਮ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਫਲ ਦੇਵੇਗੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।