ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਮਰ, ਬੁੱਧੀ, ਤਾਕਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਧਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੂਲ ਅੰਸ਼ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ। ਪਰ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਪਰਸਪਰ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੂ ਕੋਲ ਆਏ। ਮਨੂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੰਡ ਦੇ ਧਾਰਕ ਬਣੇ। ਇਹ ਰਾਜੇ ਉਹਨਾਂ ਲੁਕਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੰਡ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਜੋ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਆਪ sacrifices (ਯਜਨ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਧਰਮਤਾ—ਸੱਚ, ਪਾਠ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ—ਇਹ ਚਾਰ ਗੁਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀਆਂ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ ਧਾਰਕ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ 'ਨਯਗ੍ਰੋਧ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਗਜ ਦੀ ਮਾਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਯਗ੍ਰੋਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਯਗ੍ਰੋਧ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਤਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਖਜਾਨੇ, ਜਦੋਂ ਜੜ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘੋੜਾ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਰਤਨ ਹਰ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਤਾਕਤ, ਧਰਮ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਧਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਨਖਾਹ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਤਪ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਹੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤਾਮਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਾਲ, ਬਨਯਾਨ ਦੇ ਤਣੇ ਵਰਗੀ ਚੌੜੀ ਕਮਰ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਅੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੰਡ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਵੇਦ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਧਿਆਕਾਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਸੰ' ਨਾਮ ਨਾਲ। ਹੁਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ ਯੁਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਵਿਵਸਥਾ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਯਜਨ (ਸੈਕ੍ਰਿਫਾਈਸ) ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ? ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ?