ਮਾਨਵ ਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਕੁਝ ਵੱਧ ਕੇ, ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ; ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਾਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੈ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ, ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਦੋ ਯੁਗ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜ, ਅਤੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਤੇ ਸਮ ਵੇਦ ਦੀਆਂ ਸੰਕਲਪਨਾਵਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚਾਈ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਕ ਆਦਿ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਰਾਹੀਂ, ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਿਖਾਏ, ਅਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸੀਮਿਤਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਧਰਮ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਰਚੇ। ਵੇਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਰਥ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ-ਯਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੁਵਿਜ ਜਨ (ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ) ਪਾਠ-ਯਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ, ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾਇਕ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰ ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ—ਜੀਵਨ, ਬੁੱਧੀ, ਤਾਕਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਧਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜੀਵ ਮੁੜ ਮਨੂ ਕੋਲ ਆਏ। ਮਨੂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੰਡ (ਸਜ਼ਾ) ਦੇ ਧਾਰਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਪਾਪ, ਜੋ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ, ਦਬਾ ਦਿੱਤੇ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦਾ ਧਰਮ—ਸੱਚ, ਪਾਠ, ਤਪ, ਅਤੇ ਦਾਨ—ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਇਕ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀਆਂ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵ-ਸਮਰਾਟ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਗਰੋਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਿਲਾ ਨਿਆਗਰੋਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਚਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਆਗਰੋਧਾ ਚੱਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਰਤਨ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋਣ, ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੋੜਾ, ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਰਤਨ, ਸਾਰੇ ਸਮਰਾਟਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਤੋਂ ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਤੱਕ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦੀ ਰਹੀ।