ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮੇਂ—ਕੁਹੁ, ਮਾਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਦ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਰਾ—ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵਲੇ ਸੂਰਜ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾਸੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਲ-ਰੂਪ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਤੇ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲਵਾ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ 'ਕੁਹੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਪਕਾਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਸਿਨੀਵਾਲੀ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਤੀ, ਚਰਾ, ਤੇ ਸਿਨੀਵਾਲੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਹੁ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੂਰਨਿਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੁਹੁ ਤੇ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੰਦ੍ਰ ਫੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਪੂਰਨਿਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੰਦਰਾਂ ਹਿੱਸੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੋਲਵਾਂ ਉਸਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੋਮਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪਿਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਿਤਰ ਦਿਵਿਆ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਿਕ ਪਿਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਿਤਰ ਹੀ ਹਨ; ਉਹੀ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾ—ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਯਗ੍ਯ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ 'ਬਰਹਿਸ਼ਦ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਜਾਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਹ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਸ੍ਰਾਧ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਖਮ ਸੋਮਾ ਭੋਗ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੋਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ, ਵੈਤਰਨੀ ਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਂਅ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਥਾਵਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਰੁੱਤਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।