ਨਵੀਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ ਨਾਡੀ ਨਿਯਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਇਕ ਰੇ ਦੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੇਵਲ ਇਕ ਕਲਾ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਮੁੜ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ, ਚੰਨ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਥਾਲੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਸਾਲ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਡ਼ ਵਾਂਗ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੋਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਧ-ਮਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹਰ ਸੰਧੀ ਉੱਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲਵਾ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ (ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਪਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਵਸ਼ਟਾ ਯਜ್ಞ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਦਾਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੋਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਕਰਕੇ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਕਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਕਾ ਪੰਦਰਵੀਂ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਾਵੱਸ (ਨਵੀਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ਼ੀ) ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਕਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਹੁ, ਮਾਤ੍ਰਾ, ਤੇ ਦੁਵਿਅਕਸ਼ਰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਕ ਸੰਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਨਵੀਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਲ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਤੇ ਘਾਟ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਲਵਾ ਲਈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਇਲ ਕੁਹੁ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਦੀ ਮਾਪ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘਟਣ ਤੇ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਤੀ, ਚਰਾ, ਤੇ ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਹੁ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਹੁ ਤੇ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਧੀ-ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਜੋ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੰਦਰਾਂ ਵੰਡਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਲਵੀਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਤਰ, ਜਿਹੜੇ ਸੋਮਾ ਪੀਦੇ ਹਨ, ਸੋਮਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪਿਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਹਵਨ ਦਾ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।