ਵਾਲਖਿਲਿਆ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ—ਉਮਾ, ਸੀਤਾ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੁ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਉਤਪਤੀ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਯਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਵਜਰ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਾ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਧਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਇਕ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ—ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੂੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ‘ਸ਼ਿਵ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ—“ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।” ਉਹ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। “ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।” ਇਹ ਸਭ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰਚਿਆ। ਦੇਵਦਾਰੁ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੀਵ ਖਾਣ ਲਈ ਕਾਈ ਖਾਂਦੇ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਵਾਲਾ ਮੋਰਟਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ, ਕੁਝ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰਨ ਕਰਦੇ। ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਫਿੱਕੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਨੰਗਾ, ਅਜੀਬ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਕਾਲਾ-ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ, ਕਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਿਖ ਮੰਗਦਾ। ਕਦੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ, ਕਦੇ ਗਧੇ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜੀਬ ਰੂਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਇਆ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਣਨ ਹੈ।