ਇਹ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਨਕਸ਼ਤਰ’ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਤਾਰਕਾ’ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ‘ਤਾਰਕਾ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤਪਸਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ‘ਸਵਿਤਾ’ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੱਟੇਪਣ, ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਠੰਢਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਗੋਲ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘਣ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਸੂਰਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਚੰਦ੍ਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਵ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਲੌਹਿਤਾ ਨੂੰ ਲੋਹਿਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੌਧਾ ਨੂੰ ਬੁਧ ਅਤੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਇਥੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਤੱਕ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਰੱਬੀ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੈਤਾਨਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਸੁਤਾ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਵਾਸੁ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ, ਜੋ ਢੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੰਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਤਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਖ ਦਾ ਧੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਭਿਮਾਨੀ, ਚੰਦਰਮਾ, ਤਾਰਾ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ। ਵਿਵਸਵਤ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜ ਕਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਦਾ ਘਰ ਪਾਣੀਦਾਰ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਭੌਮ, ਜੋ ਨੌਂ ਕਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਹੈ। ਮੰਦਾ, ਜੋ ਅੱਠ ਕਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਲੋਹਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਘਣੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀਦਾਰ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ। ਸਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਕਲਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਰਭਾਨੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡਲਾਂ ਤੋਂ ਮਾਪ ਯੋਜਨ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਘੱਟ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਰੂਪ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਨ। ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਪੰਜ ਸੌ, ਚਾਰ, ਤਿੰਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਯੋਜਨ — ਇਹ ਮਾਪ ਹਨ। ਯੋਜਨ ਦੇ ਅੱਧ ਅਤੇ ਭਾਗ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਮੰਗਲ, ਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹੌਲੀ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਬੁਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।