ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਪੂਰਨ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਥਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਡਿਆਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਸ਼ਸਵਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮਿਕ ਕਰਮ ਅਟੱਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਉਸ ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪੇ ਜੰਮੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਛੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਵ੍ਯਕਤ ਕਾਰਣ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਅਤੇ ਅਸੱਤ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਵ੍ਯਕਤ ਨ ਤਾ ਸੁਗੰਧੀ ਹੈ, ਨ ਰੂਪ, ਨ ਸੁਆਦ, ਨ ਧੁਨੀ ਤੇ ਨ ਸਪਰਸ਼—ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸੱਤ ਤੇ ਅਸੱਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਆਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣ (ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ) ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਧਕਾਰ ਰੂਪ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਮਹੱਤ ਤੱਤ (ਮਹਾਨ ਤੱਤ) ਜੰਮਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਤਗੁਣ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅਸਤਿਤਵ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ। ਇਸੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ, ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਖੇਤ੍ਰਗ੍ਯ (ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ) ਨੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਗਰਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹੱਤ ਤੱਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਮਝਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡਿਆਈ, ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਰਚਿਯਤਾ, ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਤ੍ਰਗ੍ਯ, ਬ੍ਰਹਮ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੰਧਿ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਅੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ, ਇਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ, ਜੋ ਦਸ ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਅੰਡ ਨੂੰ ਇਹ ਸੱਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਪਰਦੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ, ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੈ ਕੁਦਰਤੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਖੇਤ੍ਰਗ੍ਯ (ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ) ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਯੁ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।