ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਤੱਤ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅੱਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਸਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਚਾਰ ਸੌ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਦੱਖਣੀ ਬੱਦਲ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਹਿਮ-ਪਿੰਡ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਾਇਆਵਾਦੀ, ਕੁਝ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਭ ਕੁਝ ਥਾਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ channels, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਬੰਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਰਸਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗਾ, ਪੁਸ਼ਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ, ਫਾਲਗੁਣ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਾ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ, ਆਢ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ (ਸੂਰਜ), ਆਸੋ ਵਿੱਚ ਪਾਰਜਨਯਾ ਅਤੇ ਕੱਤਕ ਵਿੱਚ ਤਵਸ਼ਤ੍ਰ (ਸੂਰਜ) ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਤਾ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਤ੍ਰਾ ਸੱਤ, ਤਵਸ਼ਤ੍ਰ ਅੱਠ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਅਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਦਾਨਗੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਪਾਣੀ, ਠੰਢ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ—all these have their base and origin in the Sun. ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੋਮਾ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੂਰਜ ਹੈ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਸਕੰਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ ਹੀ ਵੈਵਸਵਤ ਹਨ, ਯਮ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦੋ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਰੁਦ੍ਰ, ਉਪਿੰਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ—ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ। ਪਲ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ, ਰਾਤ, ਪੱਖ—all these are counted only because of the Sun. ਜੇ ਸੂਰਜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫੁੱਲ, ਜੜਾਂ ਜਾਂ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸੂਰਜ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਉਹੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਬਾਰ੍ਹ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।