ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਜਨਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਤੇ (ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ) ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤੱਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿਵਿਆ, ਪਦਾਰਥਕ, ਅੱਗ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਪਰਗਟ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਪੋ-ਆਪ ਬਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਵਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅੱਗ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਰੂਪ ਅੱਗ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਚਮਕ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਅੱਗ ਤੇਜ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨਿਰਚਾਨਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਪਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਕ ਅਤੇ ਤਾਪ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਮੁੜ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੜਕਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਲੁਕਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਦਿਵਿਆ ਅੱਗ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੁੰਘ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਆਦਿਕ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਰ ਸੌ ਰਸਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਜੋ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਦੱਖਣੀ ਬੱਦਲ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਬਰਫ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਾਇਆਵਾਦੀ ਬੱਦਲ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਥਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਰਸਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚਾਰ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਾਗ, ਪੁਸ਼ਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਮ—ਇਹ ਸਭ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ, ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਾ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਾ (ਸੂਰਜ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਸੁਜ ਵਿੱਚ ਪਾਰਜਨਯਾ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਤਵਸ਼ਟਰੀ (ਸੂਰਜ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ। ਧਾਤਾ ਕੋਲ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਕੋਲ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ। ਸਿਤ੍ਰਾ ਕੋਲ ਸੱਤ, ਅਤੇ ਤਵਸ਼ਟਰੀ ਕੋਲ ਅੱਠ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ।