ਕੇਤੂ ਦਾ ਰਥ ਅੱਠ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਥ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤਾਰੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੁਵ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਗੇੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਹਵਾ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰੁਵ ਤਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵੰਡ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗ ਹਨ—ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਰਯਮਨ ਹਨ। ਪੁੱਛ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀ, ਮਹਿੰਦ੍ਰ, ਮਰੀਚ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰੇ—all ਧ੍ਰੁਵ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵਿੱਚੋਂ ਧ੍ਰੁਵ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਗੇੜ 'ਚ, ਉਸਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਇਹ ਆਸਥਾਨ ਦੈਵੀ, ਪਦਾਰਥਕ, ਅੱਗ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਪ੍ਰਗਟ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਵੈੰਭੂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਹਵਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਚਮਕ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਅੱਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨਿਰਚਮਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਿਰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਪਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਕ ਅਤੇ ਤਾਪਸ਼, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਫਿਰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ।