ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਿਰਵਚਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਅਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਵਿੱਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕੁਝ ਬੱਦਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਬੱਦਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਧ੍ਯਾ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬੱਦਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਰਤਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਜੀਵ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਰਤਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਬੱਦਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਕਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਡਾ ਟੁੱਟਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕੌਸ्मिक ਅੰਡੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਜਨਯ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਇਕੋ ਹੀ ਮੂਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹਿਮ ਤੇ ਵਰਖਾ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਨਿਆਤਮਾ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੇਮਕੂਟਾ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੁੰਡ੍ਰਾ ਨਗਰੀ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹਵਾ ਹੇਮਵੰਤ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਲੰਘਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਰਖਾ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੋ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਖਾ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਧ੍ਰੁਵ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗਤਿਵਿਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਧਨਿਆਤਮਾ (ਸੂਰਜ) ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਯੂਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹੀਏ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ (ਈਸ਼ਾਦੰਡ) ਉਸਦੇ ਰਥ ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਥ ਅਟੁੱਟ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਥ ਆਪਣੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰਥ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ। ਦਿਨ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਰਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਧੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਯਨ (ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੁਰਾ ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਫਟ ਹੈ, ਯੂਕ ਪੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਲ (ਮੋਮੈਂਟ) ਖੂਟੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਰਥ ਦੀ ਓੜਣੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਉਸ ਦਾ ਚੰਨਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਉੱਚਾ ਲਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਛੰਦ, ਜੋ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਯੂਕ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਕਤੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਣਿਕ ਇਹ ਸੱਤਵਾਂ ਛੰਦ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਪਹੀਏ ਨਾਲ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਧੁਰਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਧੁਰੇ ਨਾਲ, ਧ੍ਰੁਵ ਵੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਤੱਕ, ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।