ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਹਲਕੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਬਿਜਲੀ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ-ਥਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਬੱਦਲ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕੁਝ ਅੱਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ। ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਚੁੱਪਚਾਪੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੰਆ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਭੈਂਸਾਂ, ਸੂਰਾਂ, ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਮੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਮੋਨ ਹਨ, ਪਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਰਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾਜਾ ਨਾਮਕ ਬੱਦਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਾਹ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ, ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਰਤਕ ਨਾਮਕ ਬੱਦਲ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਖੈਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬੱਦਲ ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਰਤਕ ਨਾਮ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹੀ ਬੱਦਲ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੁੱਢਲੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਹੀ ਅੰਡੇ ਦੇ ਖੋਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਜਨਯ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਹਾਥੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬੱਦਲ ਬਰਫ਼ ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾ ਕੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਨਵੰਤ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਦੇਵ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਝਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਸੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੇਮਕੂਟਾ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੁੰਡਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਵਾ ਹੇਮਵੰਤ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਲੰਘਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਮਵਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਮੀਂਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਦੋ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਖਾ ਦਾ ਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਧ੍ਰੁਵ ਦੁਆਰਾ ਅਡਿੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਸੁਣੋ: ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਜੋਤੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹੀਏ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਰਥ ਦਾ ਮੰਚ ਜਿੰਨਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ, ਬੱਦਲ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਰਾਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ, ਵਰਖਾ, ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।