ਸਭ ਸਾਂਝੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗ੍ਰ ਅਤੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਭ ਨੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਤ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਤਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭੀ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਨਿਰਣਾਇਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛੀਏ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਆਸ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵੀਂ।" ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। "ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਗੱਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਣ ਯੋਗ ਹੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਤਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿਖਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਦੁਆਇਪਾਇਨ ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਵੇਖਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣ, ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ, ਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ—ਇਹਨਾਂ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਆਚਾਰ। ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।" "ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਆਵਰਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਜਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਤੱਤ, ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਨਾਲ ਆਵ੍ਰਿਤ ਮਹਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਰੁੱਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਹਰੀ ਦਾ ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨਾ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਨਕਸ਼ਤਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਮਾਰਗ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨੌ ਉਤਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਸੰਬੰਧ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ ਤੇ ਰੂਪ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਚਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ, ਆਕੂਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਜੋੜੇ (ਪੁਰੁਖ ਤੇ ਇਸਤਰੀ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ਬਦਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਧਰਮ, ਹਿੰਸਾ, ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਅਨੁਚਿਤਤਾ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਈ।